Fre in Bolivia

De laatste ditjes, de laatste datjes.

2006-02-15T12:55:00.000-04:00

Betrapt!!! Mijn westerse gewoonte stak reeds stiekem de kop op. Ik had namelijk een “To-do-lijstje” met pijltjes, haastige krabbels en doorhalingen gemaakt die 2 bladzijden besloeg. Het was een mengeling van mensen die ik moest bellen, e-mails beantwoorden, dingen die nog moesten worden geregeld en gekocht en andere rimram. Het was een lijst als een kwaadaardig buitenaards wezen in een oude sciencefictionfilm. Hoe vaker je er een stuk van afhakte, hoe groter en agressiever het werd. Een jaar lang leefde ik op het zalige Zuid-Amerikaanse ritme en alvorens het continent te verlaten stort ik mijn al terug in ons absurd geloop van her naar der.
Hoe ik het ook wend of keer mijn laatste dagen La Paz zijn aangebroken. Vandaag de laatste keer door de stad dwalen, morgen iets langer blijven talmen bij het buurtwinkeltje en ondertussen overal afscheid nemen alsook padrino (peter) worden van Benjamin de kleine spruit van mijn kamaraad-schoenpoetser Babas.
Als ik het jaar langs ga alsof ik een video snel door spoel dan zie ik duizenden kilometers van tevredenheid. Des te meer dat er ééntje uitpikken een onbegonnen werk is. Het belangrijkste was echter dat ik dag in dag uit een grote droom verwezenlijkte. Dat is nu precies wat het leven zo boeiend maakt, de mogelijkheid een droom te verwezenlijken.
Als je hier een jaar bent, dan kan het niet anders dan dat je aan veel went. Een jaar zonder televisie, zelfs geen eeenvoudige zwart/wit versie, zonder boterham met Nutella noch GSM. Gemist? Helemaal niet! Een jaar met veel kippevel-momenten, vriendschap en zon. Waar je echter nooit aan went, of althans ik toch niet, is het pragende gevoel van ongelijkheid, onverschilligheid en armoede. En hoewel het rijke noorden haar best doet om de armoede in het Zuiden voor te stellen als iets natuurlijk, was het voor mijn verblijf in Bolivia onmogelijk om te wennen aan het beeld van mensen die slechts kunnen kiezen tussen twee soorten van niets.
Ik zou het nog kunnen hebben over de gelijkenissen en verschillen met België, over de prachtige natuur die mijn aandachtige oog en luisterende oor rijk beloonden, over mijn realisaties en mislukkingen, over de inheemse bevolking die in juni een leger vormden van kleine Davids die stenen slingerden naar de rijke Goliaths, over het schoonste, meest hilarische of frappanste moment, eindelijk eens over de boliviaanse vrouwen of over al de grandioze trips en uitzonderlijke activiteiten.
Doch dit alles, of toch een deel, heb reeds uitvoerig besproken in vorige berichten.
Ik zou ook iedereen , het zijn er heel veel, persoonlijk kunnen vermelden die ik dankbaar ben voor hulp (in allerlei vormen), reacties, e-mails van het thuisfront, gezever, post en vriendschap. Hopelijk is één algemene gracias voldoende. Maar dan wel een super-gemeende. Gracias. Ik wil ook iedereen bedanken die me in Bolivia geholpen heeft en me er thuis heeft laten voelen alsook diegene die het nederlands niet beheersen om dit te lezen wil ik toch bedanken omdat ik zoveel vriendelijkheid heb meegemaakt waar niets voor terug werd verwacht.
Hier afscheid nemen betekent natuurlijk ook terug naar België en naar vele van jullie gaan…ook wel meer dan een fijne gedachte.
En de toekomst? Todo es posible, nada es seguro (alles is mogelijk niets is zeker). Zo zie je, de Boliviaanse levensfilosofie is me dan toch een beetje in het bloed gekropen.
Eén ding is wel zeker, het proeft naar meer. Want qui a bu, boira.

Lieve groetjes uit Bolivië aan allen.- ´t z´n de leste zene !!!-

Ps 1. Nu nog twee weekjes door Peru reizen als toerist en dan zet ik op 28 februari om 18u40 terug voet op Belgische bodem.
Ps 2. …zal het hier allemaal wel een beetje missen…

Fait divers uit Tarija.

2006-02-08T17:14:00.000-04:00

Als je aan een Boliviaan de weg vraagt kan je er bijna prat op gaan dat hij je de verkeerde kant opstuurt. In Tarija, een fijn koloniaal stadje aan de grens met Argentinië op 22 busuren van La Paz, doen ze er nog een schepje bopvenop. Daar geeft de toeristische dienst een mooi geïlustreerde folder uit met de belangrijkste top-attracties van de streek. Ik ben de 40m lange watervallen nog steeds aan het zoeken indien ik de parkranger niet tegenkwam die er mij opwees dat deze zich in een ander gebied bevonden dan de folder aangaf. Gelukkige was het er zo mooi in het bos dat het een omweg meer dan waard was. De meest wonderbaarlijkste rotsformaties die zo door Dali konden zijn geformeerd sierden het landschap. En het krioelde er van de tjilpende vogels die over het riviertje vlogen dat zich om de groene bergen heen krulde.

Een andere Tarijaanse sport, zelfs een nationale, is deze van het afdingen. Een klassiek voorbeeld:
“Hola señor, hoeveel kost een taxiritje tot…” Met de willekeur waarmee een roulette balletje tot stilstand komt zegt hij dan steevast een veel te hoog bedrag.
“Whoow, geen sprake van dat ik u zoveel ga betalen voor zo´n kort ritje” Dit zeg ik dan gewoontegetrouw met een verbaasde blik alsof er net een vliegtuig door het dak van de auto was gevallen.
“Señior, dat kan toch niet zo duur. U denkt zeker dat ik een tourist ben.” Ondertussen kijk ik danig opvallend uit naar links en rechts zogezegd opzoek naar een andere taxi.
“Gisteren moest ik nog maar de helft betalen!!!” Deze laatste is mijn vroomste en meest gehanteerde leugen. Onderweg na het hardnekkig onderhandelen over een redelijke prijs waarin we ons beide konden vinden zegt dan plots de bestuurder: “Waar moet je juist weer zijn.” “Ah ginds, dat is wel 3 boliviano duurder daar ik dacht dat het ergens anders was” of “Ik heb een omweg moeten maken omdat er werken waren op de normale weg. Dat is dan 2 boliviano meer.” Wegewerken in Bolivia zijn bijna even surrealistisch als een vliegende lama maar dit terzijde. Proberen staat echter vrij doch naar zijn extra centen kan hij natuurlijk fluiten.
Nog een andere zeer typisch Tarijaans verschijnsel is: meisjes plagen om liefde te vragen. Deze van jongs af aan aangeleerde Don Juan-act gaat als volgt: Knappe jonge dames. A propos, 50% van de miss Bolivia´s komen uit deze streek. Het zijn metiezen, beeldschone mengelingen van de inheemse bevolking met westerlingen. Dus deze mooie verschijnsels paraderen tergend langzaam over de straten en de prachtige pleintjes. De jongemannen die sloom bij de kiosken rondhangen belonen hen met een breed scala aan hoorbare bewonderingen, knipoogjes, uitroepen, gefluit en zelfs –de oppperste hulde- met een waterballonen tractatie. Een seconde later hoor je gegil en gekrijs dat door merg en been gaat vanwege de dames die met de valse sérieux verontwaardig afdruipen als een soldaat in paradepas.
Op de bruisende terrasjes – neutral terrein – worden daarna al dan niet samen tot uilenstijd de treffers en missers besproken.
Ook de grond is er zeer vruchtbaar en vol met de geur die het in een saus goed zou doen. Tarija is namelijk het epicentrum van de wijngaarden van Bolivia. Daarentegen is er in de Andes en El Alto bitter weinig. Zelf god lijkt er afwezig, terwijl die bergen toch een stuk dichter bij de hemel liggen dan de rest van de wereld. De wijnboeren met hun cowboyhoeden hebben zo hun eigen traditionele sport hier ontwikkeld.
Als toevallige passant tijdens hun feestgedruis ergens op het platteland ter ere van één of andere beschermheilige van de wijn, waarvan de naam mij natuurlijk ontsnapt, was ik getuige van dit fenomeen. Wat was het heet die die lomme middag, je kon er een ei bakken op straatstenen als die er zouden zijn geweest.
Nadat ze al enkele flessen, zoniet vaten wijn en bier soldaat gemaakt hadden daagden ze elkaar uit voor een potje steen gooien. Verwijdert van elkaar door een achtal-meter maken ze elk een hoopje met aarde dat ze daarna besprenkelen met water of iets anders vloeibaar. Dan mikken ze, zo goed en kwaad ze nog kunnen en gooien met enige swung de steen naar het hoopje modder van de tegenstander. Blijft hij in het hoopje modder steken, inderdaad juist, dan hebben ze en punt gescoord. Met de nodige animo, luidkeelse discussies en gelach becommentarieëren ze dan elkaars worp.
Liever het ballongooien naar de meisjes ipv deze boliviaanse variant op petanque….ja, ik ook!!!

Hasta luego lieve lezertjes en volgende keer: “Mi ultimos palabras” (mijn laatste woordjes)

In de mist, op de pist.

2006-01-28T10:45:00.000-04:00

WAT VOORAFGING: (maart 2005) In het koel kantoortje dat moeilijker te vinden was dan een speld in een hooiberg hing een oudemannenlucht: Een muffe, bedompte geur. Een klein, piepklein oud mannetje met een verwrongen gezicht als een waterspuwer aan een middeleeuwse kerk verwelkomde me hertelijk. Een molecuul van menselijk weefsel. Een maatje groter dan een dwerg. Ofschoon zijn gerimpeld gezicht streng keek, leken zijn ogen geamuseerd. Hij was zo´n oude man die eruit zag alsof hij langer dan wie ook zou leven.
Hij deelde me mede dat het dit jaar niet meer mogelijk was. Misschien zou het wel nooit meer kunnen voegde hij er ten slotte triestig aan toe.

10 MAANDEN LATER: Dat het 10 maanden later wel nog lukte was een opluchting. Ik greep de kans met beide handen om samen met Hilda, Mayke en loes de bergen in te gaan. Ik ben dan nooit een super-skiër geweest, maar ik vind het heerlijk om te skieën.
Met de elegante slowmotion van een onbelangrijk vietcong-strijder uit een oorlogsfilm die tegen de grond gaat beklommen we de berg met onze skies in de hand. Om de haverklap stoppend en happend naar de ijle lucht terwijl de grauwe wolken zich samen pakten boven onze hoofden. Ik moet eens een bril aanschaffen dacht ik voor de zoveelste keer doch ditmaal was het de mist die mijn zicht belemmerde.
Het was geweldig om puur fysiek bezig te zijn, terwijl de koude, heldere andeslucht langs me stoof toen ik zigzaggend en binnen de korste keren over het skipad naar benenden gleed. Het zou overdreven zijn om te vertellen dat dit gepaard ging in een harmonieus en soepele stijl. Er was zoveel lucht om met volle teugen in te ademen. Klein en nietig dat we ons voleden in dit grootse natuurtafereel van smetteloos witbesneeuwde bergflanken op een hoogte van notabene 5395meter. Chacaltaya is dan ook de hoogste skipiste van de wereld. Althans toch volgens de brochure.
Even legendarisch waren mijn skiboots die waarschijnlijk nog afstamde van toen het oude mannetje van het kantoor nog mijn leeftijd had. In Europa zouden we steen en been klagen vanwege het oerslechte materiaal, de antieke lift ( een touw om je middel met een haak eraan), de mist, het amateuristisch geklungel bij materiaalpech, de korte piste, het gebrek aan veiligheid en het feit dat we er slechts éénmaal in slaagden om de berg af te skïeën.
Hier in Bolivia echter werden deze ongemakken aan de openhaard met de lekkerste warme chocomelk van heel bolivia weggespoeld en bleef er enkel een super-zalig gevoel over. Of liever gezegd: wéér een dagje Bolivia om nimmer te vergeten.

Het laatste project...

2006-01-18T18:09:00.000-04:00

La Paz, dat als een amfitheater ligt ingeklemd tussen de bergen, is een arme stad. El Alto, die als uitloper en uit de voegen gebarsten hoger gelegen satellietstad op de altiplano ligt, is een nog armere stad. De buitenwijken en boerendorpjes, in het steeds naar water snakkende landschap op de altiplano zijn het armst. De armoede gaat er over van generatie op generatie en lijkt wel ouder dan de erfzonde. In deze buitenwijken wonen vele van mijn kamaraden-schoenpoetsers. Zo ook Pascual en zijn gezin die geen nagel hebben om aan hun gat te krabben.
Zijn gastvrije familie bestaat uit een oudste zoon, Sergio, met pupillen als ebbenhouten knoopjes, een lief dochtertje, Gabriela, met een meisjesachtig giechelbektoontje, een kwiek dochtertje,Yhancarla, dat net kan lopen en een vrouwtje, Yobana, met vlezigbolle wangen en een lange vlecht. Hun netelige woning, in een steegje dat volgestouwd is met vuilnis en stank, staat in schril contrast met de warmte van deze mensen. Het bestaat uit één kleine woonruimte met 4 muren uit klei, een smerig raampje, een deur, veel stof en een golfplaat als dak. Dit is hun bescherming tegen de soms onmenselijke koude op de Altiplano. Als je iedere maand niet meer dan 60 euro als familie-inkomen binnehaalt, kan je allen maar dromen van een fatsoenlijk onderkomen. Pascual de doorgewinterde huisvader, lachte als een boer met kiespijn en vroeg wanhopig naar hulp terwijl hij met de punt van zijn schoen het stof op grond verplaatste. Dilemma nummer zoveel. Toen de avond over mij heen werd geworpen liep ik in gedachten verzonken de weg af naar huis gevolgd door slechts de echo van mijn voetstappen.
Het zijn gasten die uit het goede hout zijn gesneden en die maar al te goed de waarde van één boliviano (Boliviaanse munt) kennen. Daarom ben ik samen met drie boliviaanse psycholoogvrienden een project gestart om deze amigos/schoenpoetsers te helpen. In het kort komt het erop neer dat de psychologen hen vrijwillig gaan begeleiden bij hun tweede kans. In eerste instantie geven we ze de kans om terug tegaan studeren in een aangepast avondonderwijs-programma. De contacten en het programma zijn hiervoor al uitgewerkt. Hoe het project verder zal evolueren zal de toekomst uitwijzen al zijn de plannen groots en, jawel, de nodige fondsen noodzakelijk.

Ondertussen beginnen we aan de laatste fase van het renovatiepoject, een herculeswerk als je het mij vraagt, in het verbeteringsgesticht Therapia Varones. Op Mendez Arcos heb ik eindelijk groen licht gekregen om enkele zwemsessies te organiseren. En voorts beleef ik hier nog steeds een fijne tijd en blijven de lama´s spuwen, de chauffeurs toeteren, het fruit lekker, de hoogte hoog, de natuur betoverend knap, de wc´s verstoppen, de nachtelijke escapades super, de Bolivianen telaat komen, het relaxe levensritme me op het lijf geschreven, de zon heerlijk schijnen, het werk me voldoening geven, de marktjes floreren, de cholita´s rondlopen in hun bontgekleurde rokken, de nieuwe president¨Evo Morales¨ in steeds dezelfde gestreepte trui zijn internationale staatsbezoeken afleggen, ik mij kinderlijk amuseren, de menukaart veelal kip met rijst en banaan inhouden, de bureaucratie hoogtij vieren, de tv-helden blanken, de folklorische muziek afschuwelijk, de verkoop van illegale cd´s en dvd´s getollereerd, de cocablaadjes massaal verkocht worden, de verkoopsters geen wisselgeld hebben, de jongens fan van voetbalgod Ronaldinho, en ikzelf gelukkig om dit allemaal intens te mogen en kunnen ervaren.

Hasta luego vriendjes en vriedinnekes,

Nieuwe foto´s.

2006-01-03T11:15:00.000-04:00

De nieuwe foto´s zijn aangekomen.

cioa-ciao, federico

Lopen en wegrennen.

2005-12-20T10:13:00.000-04:00

Met mijn net-uit-het-bed-hoofd knikte ik de man van het buurtwinkeltje op de hoek vriendelijk toe en vertrok voor een eindje lopen. Ik probeerde mijn adem te beheersen en liep op de maat van het liedje “Camisa negra” die in mijn hoofd vrolijk weerklonk. Uitkijkend naar taxichauffeurs die zich niets van de verkeerslichten aantrokken en met ware doodsverachtingen hun passagiers al toeterend door de verkeersstroom loodsen, bleef ik met mijn linker voet haken achter een kuiltje in de slechte weg. Mijn armen zwaaiden in de lucht. Gelukkig wist ik me in een reflex nog net met mijn andere voet staande te houden.
Na vitamines getankt te hebben op de prachtige plaza zette ik mijn looptocht voort. Langs een mozaïek van enorme hondendrollen en straten vol kerstlichtjes (grappig hoor, kerstversiering in de zomer) en affiches van de voorbije presidentsverkiezingen, die trouwens gewonnen zijn door oppositieleider Evo Morales van de MAS, baande ik mij een weg naar huis. Als het bergop ging dacht ik aan de ordinaire troela van een postbeambte die het woord bureaucratie leek uitgevonden te hebben. Het gaf me zowaar vleugels.
Opeens besloot pluvius dat ik al lang genoeg onder de voorjaarsstralen was beschenen en een felle bui veranderde het droge wegdek in een kletsnatte vlakte. Mijn broek plakte als een scheurende pannenkoek aan mijn benen. Het begon als druilregen maar al gauw gingen de trieste waterstralen over in een hevige plensbui en de hevige plensbui ging over in wat ik gestadig gieten zou willen noemen. De regen viel met bakken uit de lucht en stroomde als een enorme troebele stroom met de kleur van koffie verkeerd langs het wegdek naar benenden. Riolen en watergeulen, waar er al waren, raakten verstopt. Gedeelten van de weg zuchtten en begaven het. Ik had nooit geweten dat het zo kon regenen. Voordeel van deze zondvloed was dat alles, inclusief mezelf, werd schoon gespoeld. Een gevoel van onoverwinnelijkheid maakte zich meester van mij.
Het was eigenlijk geen weer om een hond uit te laten. Het tegendeel bleek natuurlijk waar te zijn. Ik hoorde hondengeblaf. Keek om mij heen, klaar om à la minute in een boom te klimmen en zo mijn lijf te redden. Mijn aversie tegen deze stinkerige beesten met een heleboel tanden dateert van eerdere voorvallen . Al blaffend komt zo een vierpoot op je afgerend en plant dan zijn modderige voorpoten op je propere broek. "AF!" roept de eigenaar dan en daarna andere zever in de trant van: "dat doet hij anders nooit" en "hij doet je helemaal niets" of "ze is alleen maar wat speels hoor," "het is maar een hond." in plaats van de stront- en blafmachiene hardhandig te corrigeren. Jaja blaffende honden bijten niet.
Ik sta daar dus perplex met een hart die enkele klopjes overslaat oog in oog met dat woeste kwijlend mormel. Het rotbeest boog zijn nek voorover, spande zijn spieren en stoof in een stofwolk briesend en met de damp uit zijn neus naar mij toe. Een fractie van een seconde komt dan altijd het sadistische idee in mij op om zo´n hotdog op vier poten als een voetbal op een penaltystip … nee-nee te riskant. Waarom houden deze monsters in godsnaam zoveel van mij. Traag en met enige schroom zette ik stapje na stapje achteruit. De hond verliest zijn aandacht, ik ben geen issue meer voor hem. Pardoes voel ik me echter wegglijden en mocht het stil zijn , dan hoorde ik dat ik in een glibberige, glijdende hoop ben gaan staan.
Na dit stupide potje hondendrolsurfen passeerde ik nog enkele mensen die zich in de krochten van de samenleving ophouden met, jawel, een hondenbaan. Scharrelen met rompen om hun lijf, bedelen met smekende blikken, wanhopen met bolletjes lijm als trouwe vriend. Een gelukkig nieuwjaar, een toekomst? Deze woorden komen in hun straatwoordenboek niet voort. Vandaag, hooguit morgen. Geluk is als je toevallig iets vindt op straat of die ene persoon die je wel een aalmoes geeft. Even dat beetje licht in die verdomd donkere eindeloze tunnel. En wie de verkiezingen gewonnen heeft weet je niet want kranten gebruik je als bescherming. Per slot van rekening kan je ze ook niet lezen.
Een douche later en ontspannend ruikend naar lavendel, of zoiets, kijk ik weer uit naar mijn volgende tocht.

Aan ieder van jullie nog fijne eindejaarsfeesten…en voor 2006 zal ik niet teveel wensen maar het gewoon proberen te doen.
Ambrazo, Federico.

Tour-de-force ¿!*.?#:"

2005-12-13T10:22:00.000-04:00

Tot overmaat van ramp bleek de keuken ook nog een soort apocalyptische nachtmerrie te zijn. Het vruchhtbare mekka van honderden zoniet duizenden wriemelende ongedierten die welig tussen het rottend schrijnwerk in het rond kropen. Daarbovenop vulde een scherpe schimmelgeur de kleine keuken. De lucht was er zo vochtig dat er vissen hadden kunnen rond zwemmen. Ook de vloer was versleten, oneffen door de vele voeten die er in de loop der jaren overheen hadden gelopen.
Kortom de onhygiëne trof me als een slag in het gezicht.
Hoe dit in godsnaam mogelijk was laat ik me in het hiernamaals nog eens uitleggen want elke seconde werd nu aangewend om de plannen bij te sturen. Het oorspronkelijk plan bestond erin om het sportveldje van het rehabilitatie (verbeterings) centrum Therapia Varones waar ik sportles geef op te kalvateren. Na de herbudgetering, diep gepeins en vele ditjes en nog meer datjes besloten de directeur, een handige man met wie ik goed kan opschieten, en ikzelf om de werkzaamheden samen met de kids uit te voeren. De uitgespaarde loonkost gebruikten we zo om alsnog de onappetijtelijke kookruimte en de eetzaal grondig te renoveren. En zo geschiedde…
Onder het gekoer van de duiven liepen we onafgebroken zweetend als otters en tot over onze oren in het stof als mieren in lange rijen trap op trap af achter elkaar aan met zakken vol puin, cement of zand. Met de asubtiliteit van een sloper gingen we de oude afgebrokkelde gevel te lijf met de overdreven kracht van een boom die omvalt op een druif. We schilderden de muren in vrolijke kleuren, verstevigeden de muren en stortten nieuwe cement in de scheuren van de fundamenten. De toch al krappe planning stuwde als een stapel ijsschotsen krakend tegen een dijk van een deadline…maar het is en blijft Bolivie waar tijd een heerlijk goddelijk geschenk is. Dit is één van de westerse verworvenheden die ik hier geenszins mis; het volstrekt maffe tempo, de agendadwang en de programmering van tijd.
Niets is de kids teveel: regenpijpen repareren, tegels uitbreken, muren metselen, sanitair installeren, lichten plaatsen, plamuren, rotzooi opruimen, de scheefgezakte betonnen grond herstellen, basketbalringen ophangen,… alles blijkt een kolfje naar hun hand. Dit alles gaat gepaard met speelse gladiatorengevechtjes en vele uitbarstingen van lachsalvo´s. Want zoals alles kent ook handigheid zijn gradaties.(!!!)
Niemand trakteerde mij op één van hun hoe-heb-je-me-dit-kunnen-aandoen blikken.
Waarlijk, de gasten hebben zichzelf overtroffen en zijn dolgelukkig dat de stierlijke verveling doorbroken werd die hen langzaam in een comateuze apathie deed wegzaken.
Tot dusver gaat alles naar wens. De kokin, die een zenuwinzinking nabij was, (begrijpelijk gezien de toestand van haar keuken) bedankte me reeds hartelijk met vochtige halftoegeknepen ogen. Was dit nu zo een situatie waarop een echte man moest laten zien hoe macho hij was of diende hij op dergelijke momenten juist emotioneel te zijn. Ik zal het nog eens moeten vragen aan mijn vier vrouwelijke huisgenoten.
Soit, schrijven over mijn werk vind ik gênant en zo serieus. Ook weet ik niet wat ik ergerlijk vind dit geklets in clichés of het feit dat clichés meestal waar zijn. Zoals deze .
…ofschoon hun criminele fouten uit het verleden, die als een zwaard van Damocles boven hun leven hangt, niet met de mantel der liefde kan worden toegedicht hebben ze recht op een plek waar ze op zijn minst veilig kunnen sporten alsook gezond eten en verdienen ze een tweede kans. Gracias, aan de sponsers die dit mogelijk maken: JH Knodde, Gros, Hester en Vrienden

Hasta luego liefste lezertjes,

Olympisch weekend

2005-12-07T12:03:00.000-04:00

Nadat mijn rugzak mij al enkele weken verwachtingsvol aankeek werd het weer tijd voor een uitstapje. Ditmaal om een activiteitenweekend te organiseren voor een tehuis waar kinderen verblijven waarvan de vader hem gesmeerd is met dezelfde rapheid als waarmee hij zijn zaadje had geplant en waarvan de moeder de zorgen niet alleen op zich kan nemen. Kinderen uit gezinnen waarvan de ouders afgeleefd zijn door armoede en uitputting van hun treurige beroepen. Kinderen die thuis gevlucht zijn en nergens meer terecht kunnen.
Met een voedselvoorraad waarmee we het beleg van Leninggrad hadden kunnen doorstaan vertrokken we, enkele internationale vrijwilligers, naar het tehuis in de Yungas. De naam van het petieterig klein dorpje in de subtropische vallei klinkt als een plaats in een stripverhaal van Asterix en Obelix…Yanachachi. Of nee, eerder van een Oosterse gevechtssport. Nochthans lijkt het dorpje zelf te zijn weggelopen uit een vredig mooi schilderijtje.
Onderweg genoot ik een tijdlang van de groener dan groene heuvels die aan mijn raampje voorbijgleden aan de ene kant en de gekarltelde rotswand vol bloemen in alle schakeringen van azuur, van roze tot het lichtste geel aan de andere zijde. Het duurde echter niet al te lang of de bekoorlijkheden van het wonderlijke landschap konden mijn typische stadse aandacht niet langer boeien en ik dommelde in slaap. De platgereden zandpaden (asfalt is nog een schaars goed) met zijn vele putten en uitstekende stenen die als ondergrond dienst doen voor hachelijke avonturen konden hier niets aan verhelpen. Ook de wielen die schuurden langs de korrelige, afbrokkelende berm vlak langs de gappende diepten, de afdaling vol haarspeldbochten en keerpunten die steeds dieper, moeilijker en gevaarvoller werden konden me niet uit mijn slaap houden. Nochthans één onhandige beweging, een ogenblik van onachtzaamheid van de bestuurder, een motor die afslaagt of slippende remmen… en we zouden belanden in de peilloze afgrond. Voorzichtig hotsend en botsend en soms niet vlugger dan een afgeleefde oude man, kreupel en voortstrompelend op slecht passende kunstbenen bereikten we het dorpje.
Eens dáár aangekomen, tussen de onwezenlijke natuurlijke schoonheid, werden we direct geconfronteerd met de voetbalkunsten van enkele begaafde technische voetballertjes die ons, laten we eerlijk zijn, aftroefden. De hoogte konden we nu niet als excuus inroepen …dan de verschrikkelijke zonnestralen op ons hoofd maar. Daarna was het hun beurt om tot het uiterste te gaan tijdens de olympische spelen. Als echte dappere atleten vervulden ze allen met ingespannen vuurrode gezichten, met bravure de verschillende opdrachten: verspringen, sprinten, zaklopen , blikgooien, steenwerpen, hoofd onder water, uithoudingsloop, pompen, jongleren met de bal, basketball werpen. De winnaars pronkten breedglimlachend met de bekers. De andere deelnemers met diploma´s en medailles (waarvan er sommige de nacht mee doorbrachten).
Terwijl zondagochtend het concert in de takken boven onze hoofden in kracht en helderheid toenam en de zon met haar stralen reeds de kammen van het gebergten raakten knipperde ik nog slaperig met mijn ogen. Ik snoof een flinke teug heerlijke frisse tintelende ochtendlucht op. Op mijn geest had dit het effect van een snel werkende energiedrank en ik werd dan ook snel klaarwakker. De zon was in een vurig gevecht met de mistslierten die tussen de heuvels dreven. Uiteindelijke is het de zon die de ongelijke strijd altijd wint. Eerst nog langzaam, maar steeds krachtiger, baanden felle lichtbundels door de mistflarden heen. Een heerlijk zonnige dag diende zich aan.
Een briljante schattenjacht, een talentshow met een internationale (objectieve??) jury en een vroegtijdig uitdeling van kerstpakjes vulden deze mooie dag met fijne momenten.
Zelfs de fonteinen bloeddorstige muggen die zoemend als computerchips om ons heen rezen konden het grandioos weekend niet kapot bijten, al zullen hun bloederige korsten ons nog enige tijd herinneren aan dit fantastisch weekend. Al bij al was dit écht niet nodig geweest daar het tot in de kleinste details op mijn netvlies staat gegrift.

Hasta luego, vanwege een gelukkig iemand.

Gentlemen-sjotters

2005-11-16T12:31:00.000-04:00

Het is 7 uur en de wekker gaat. De volgels zingen dat het een lieve lust is. Ik zwiep mijn arm naar het klokje, maar mis. De wekker staat net buiten mijn bereik, in wakkere toestand ken ik mijzelf blijkbaar beter. Piep-piep-piep…ik, de gebrevetteerde slaper, moet wel in beweging komen om het scherpe lawaai uit te slaan. Mijn laffe ik is altijd eerder wakker dan de held. – Ach blijf toch liggen…ze zullen toch ook telaat komen. – Allé, sta op!!! Als jij zelf al telaat komt wat voor voorbeeld ben je dan.
Ik voel de vermoeidheid uit mijn frêle enkels op stijgen naar knieën en verder. En terwijl ik mijzelf overeind hijs, dringt vaag tot mij door waaraan ik dit krampachtig lichaam te danken heb.
Onder de melkwitte wolken en op een hoogte van liefst 4000 speelden we op een erbarmelijk grootveld bij vlagen geweldig frivool voetbal. Halverwege de wedstrijd en in het schelle licht van de zon die zijn hoogste stand had bereikt liep ik reeds uitgeput als een astmatisch puffend paard au bain mairie te stoven…moest mijn uiterste best doe om overeind te blijven…maar opgeven komt tegenwoordig in mijn woordenboek niet meer voor. De tegenstanders stoven furieus op mij af als beren op honing. Ze staarden zich blind op deze gringo en gaven het volle pond, getuigen hiervan zijn mijn blauwe benen. Met geniale bewegingen wouden ze mij voor schut zetten. Doch in het stoemelings scoorde ik de winninggoal terwijl de zweetdruppels op mijn voorhoofd een waterval vormden …en won zo het respect van de ploegmaats. Als ze je door de benen spelen, hoor je dit nog maanden! Maar als ik ze op hun plaats zet, krijg ik wel respect. Dan beseffen die gasten dat dit ook mijn territorium is. Het gaat om respect op straat en met voetbal dwing je dit af.
Niet de overwinninggoal maakte me zo fier als een pauw alswel dat ik dankzij de voetbal hun vertrouwen won en hen hierdoor op andere terreinen kan helpen. Dat het dankzij de sport is dat ik deze schoenpoetsers verzameld heb. Dat ze zich niet murw laten slaan door berusting maar zich als het ware in een soort van syndicaatachtige organisatie avant la lettre verenigen. Er is nog veel werk voor de boeg maar de voldoening die ik haal uit dit nieuw project compenseert ruimschoots mijn ongemakkelijk ochtendlichaam.
Onze ploeg is een bont allegaartje van bizarre types: eentje ziet eruit als een kloon van Eddy Wally, een andere zijn aftershave waarmee hij zich besprenkelt stinkt naar wc-eend, de jongste heeft grappig piekhaar, de oudste kerstmannetjeswangen, de middelste loopt erbij met drie eenzame tanden, de kleinste met een reusachtig eivormig hoofd, de grootste met een enorme boshaar die als een onafhankelijke entitiet op de kruin van zijn hoofd balanceert waar blijkbaar de wetten van de zwartekracht niet gelden, de magerste spreekt een paar vlaamse woordjes (suppergrapig natuurlijk), de zwaarste heeft een echte Chavez-snor, de liefste maar één broek, de grappigste een lege bovenkamer, de lelijkste een enorme dosis voetbaltalent, de slimste een drankprobleem, de keeper vijf kinderen, de grappigste ogen als glazige eieren, …, en ikzelf een pijnlijk ochtendlichaam.
Maar allen zijn het de crème de la crème van gasten met een eeuwig durende glimlach. Ik prijs me gelukkig om met hen te kunnen werken, een gevoelsding van jongens onder elkaar, je moet het aanvoelen het straatleven. Tijdens de week poetsen ze dagelijks het schoeisel van zakenlui op straat. Hun gelaat steeds verborgen onder hun bivakmuts waardoor ze zo sterk op elkaar lijken dat ik ze niet uit elkaar kan houden. Zaterdag in de schemering van de ondergaande zon trainen we gretig op een troosteloos bouwvallig betonnen straatpleintje in El Alto, ingeklemd tussen de rotzooi en huizen die als adelaarsnesten tegen de rotswanden zijn genesteld. Daags nadien lopen we ons de longen en de ziel uit het lijf voor een eervolle overwinning tijdens het kampioenschap. Als het lukt volgen een week lang de roes en de heroïsche verhalen op straat onder de honderden schoenpoetsers … bij verlies kijken we reikhalzend uit naar een revanche de week nadien.
Ofschoon ze leven van de hand in de tand betekenen de hellingen in de verte nu meer voor mij dan alleen maar een stukje armoede.

Hoe het met mijn andere proyecten gaat (renovatie van het sportveldje bij Therapio Varones, vakantieprogramma bij Mendez Arcoss, olympisch sportweekend in een tehuis in de Yungas, …) hoor je volgende keer.
Zalige groetjes nog aan allen uit "den Bolivie"

Niet voor gevoelige lezers!!!

2005-11-02T10:28:00.000-04:00

Het fenomeen om in alle rust en los van alle beslommeringen en roddels een bezoekje te brengen aan het koninkrijk is hier even vreemd als een wandeling op de maan. Ter illustratie twee waargebeurde gevallen die zich met de regelmaat van de klok herhalen:
GEVAL 1:
Ik red het wel. Sneller. Sneller. Ga uit mijn weg. Ik moet stante pede naar de plee. Ik red het wel. Nog 1 km en ik ben thuis. Dat is 7 min doorstappen of neem ik de binnenweg dat is 1 min rapper. Ik haal het niet. Dan maar naar het restaurant onderweg. De druk bouwt op. M'n maag rommelt als een boa die een grasmaaier heeft ingeslikt en in mijn darmen gonst het van de bedrijvigheid. Tijd is relatief. Als je het druk hebt gaat het snel. Als je naar de toilet moet duurt iedere minuut een uur. Ik probeer aan iets anders te denken. Ook dat helpt niet. Ondertussen kijken de voorbijgangers maar raar op naar mijn zenuwachtige regendans passen. De verlossing is nabij. Ik bereik het restaurant en zeg snel doch beleefd ´Hola, señor’. De kleine ruimte is binnen bereik. Nog een laatste krampachtige sprint naar de witte bril. Verdomme de wc is bezet, die wet van Murphy toch altijd. Ik probeerde een spaanse verwensing te formuleren en toen ik daar na veel vijven en zessen niet in slaagde ... een ´merde´ maar. In sneltempo grijp ik met twee handen naar het handvat van het andere perzikkleurige wc-hokje. Een laatste pijnscheut trekt door mijn lichaam. Nog een milliseconde. Knoop los. Gered! Ik hoest uit beleefdheid om mogelijke bijbehorende geluiden te camoufleren.
Vanwege het waterige karakter van mijn boodschap was het een TRRRRRR!!!!!! ipv van een plof. Over wat er daar verder gebeurde zal ik niet ´au fond´ uitwijden en jullie de details besparen. Soit, ik kan nog wel vertellen dat de hachee met uien van de vorige dag onnodig geconsumeerd waren.
Van nagenieten is er hier ook geen sprake want bij fase 4 blijkt dat er geen closetblaadjes beschikbaar zijn. Niet dat het papier op is. Nee-nee, het is er nooit geweest. Gelukkig had ik als ervaringsvolle gringo een rol in mijn rugzak. Ook daarna moet je je blijven concentreren want de van kindsbeens af aangeleerde automatische werktuigelijke handeling om de geconsumeerde blaadjes in de pot te gooien is hier een taboe. Het hoort in het vuilnisbakje naast je. En die is natuurlijk, jawel boordevol. Over de gebrekkige hygiëne ga ik het echter niet hebben ... maar dat het de enige momenten van heimwee zijn moet voldoende zijn. Telkens sluit ik er mijn ogen en denk met enige nostalgie aan de schone muren waar je jezelf in ziet glinsteren en het lijkt alsof je voor een waterplas zit. Heimwee naar de toiletspray waardoor je je waant in een bos of aan zee. Kortom, heimwee naar Mister Proper.
GEVAL 2:
Het is paniek des huize bij Segaert: het is ochtend, heb een afspraak maar het noodlot slaat definitief toe: de WC blijkt verstopt! Een nieuwe Boliviaanse mini blokkade. Geen pretje echter want de darmcrisis neemt toe. Probeer met een stok te peuteren en nog iets te bereiken maar het is zinloos. Dit is een echte verstopping: het herstellen vraagt om groot materiaal. Het is geen alarmbelletje meer dat in mijn hoofd nu rinkelt – het zijn grote klokken. De andere klok die tikt verder en ik wordt ongeduldig. Na 10 minuten van hoge nood besluit ik nog een poging te wagen met een ijzeren draad...en godzijdankt het brengt soelaas. De baño spoelt weer door en ik haal opgelucht adem. In no-time kom ik weer op aarde na mijn dringde boodschap en voel de spanning waarvan ik ten prooi was geweest wegebben. Opluchting en euforie valt mij ten deel, samen met een gevoel van overwinning. Een sherlock Holmes-achtig verlangen om de oorzaak te ontdekken bracht me ertoe mij te wagen, op een terrein dat ik verafschuw, dat van de analyse. Het resultaat moet
waarschijnlijk het best bewaarde geheim van Amerika zijn sinds de ontdekking door Columbus zo´n 500jaar geleden. Namelijk er is een verschil in dikte en grote tussen het Zuid-Amerikaanse en West-Europeese bruin goedje.
Deze conclusie verklaart natuurlijk het groot aantal radeloze loodgieters die heden een hele dag op de stoep staan te wachten met hun kabas waarop staat geschreven ´plomero’. Daar er nu een weinig toeristen zijn is de werkloosheidsgraad in deze branche namelijk fors gestegen.

Ziezo, deze taboes zijn ook weer de wereld uit. Bovendien leverde mijn martelingen een nieuw spreekwoord op: “Wat baat een pot en wc-bril als de drol er niet in wil”

En next time...zal ik jullie op de hoogte brengen van de verdere ontwikkelingen van mijn werkzaamheden. Hasta luego amigos!!!

Helden en heldinnen.

2005-10-25T11:26:00.000-04:00

Het was 18 uur en vroeg mij af of ook deze Boliviaanse vriend zijn reputatie van niet-punctueel te zijn bij onze afspraak hoog zou houden. Zwitserse uurwerken gebruiken ze hier namelijk nooit. Quasi-nonchalant schuifelde ik er in de volkse ‘colour locale’ wijk van El Alto onder de gewatteerde hemel dan maar wat rond. Iedere wagen die er passeerde toeterde er de godganse dag om aan te tonen dat ze eraan kwamen, erlangs wilden, of gewoon voor de lol.
Mijn blik viel op een groep schriel en magere wegwerkers van allerlei pluimage die zich aan de kant hadden opgesteld. Onderhen ook enkele vrouwen. Eentje ervan zag er stokoud uit. Zo oud dat zij volkomen kleurloos was. Zo oud dat alleen haar ogen zich duidelijk onderscheidden. Haar neus, kin, jukbeendeeren, voorhoofd en hals hadden in de met de steeds droger wordende huid, hun vorm verloren in een netwerk van plooien en rimpels.
In ruil voor een hongerloon en een uitputtend werkschema plaveiden ze het pad, dat zij een weg noemen, met kinderkopjes.
De half-blanke gebrilde opzichter schreeuwde zijn directieven en vitte met de air van een belangrijk leider. Wat er de laatste jaren aan afval in de rivieren is gegooid kon niet veel meer zijn geweest dan het vuil dat nu in woorden over hen werd uitgestort. De hufter zijn hoed stond achter op zijn hoofd alsof hij een gangster uit Chicago was en zijn donkere haren waren naar achteren getrokken in een paardenstaart. Deze zelfingenomen blaaskaak of eerder driftig klein kind kon echter niets aan het amateuristisch geklungel doen. Ze gleden als Laurel en Hardy alle kanten uit, vielen over elkaar en leken maar ternauwernood te ontsnappen aan vreselijke ongelukken.
Hoe kon het ook anders als ze op afgetrapte schoenen of blootvoets (veilgheidsschoenen???), gehuld in een combinatieloze lompensamenhangsel alsof ze net een winkel met achtstehandskleding hadden overvallen en de buit haastig hadden verdeeld (fluo-vesten en werkkledij???), handen met kloven en afgebrokkelde nagels (werkhandschoenen???) , bloothoofds onder de blakende zon (veiligheidshelm of pet???) sommigen geveld door reumatiek (ziekteverzekering???) en met museumgerei dat in een lamentabele toestand verkeerde (veiligheidsinspectie???) dienden te werken. Duidelijk dat niets aan hen deugde voor dit harde werk.
Hoe geraffineerd het verdringingsmechanisme dat ze in de loop der jaren hadden ontwikkeld ook functioneerde hun flets starende ogen boven hun waterzakken spraken boekdelen. Bij het invallen van de duister werd de keten van geploeter, vermoeidheid en honger verbroken...mañana....hetzelfde barre liedje doch met een nog meer geradbraakt lichaam.
Hoe dan ook de Bolivaanse vriend waarop ik wachtte kwam met een vertraging van een uurtje aanslenteren. Met een ondeugend lachje vertelde hij één of andere smoes. In de trant van: ´ Ik dacht dat jij telaat ging komen’ of ‘ Ik was mijn kamer aan het opruimen’ of beter nog ‘Het regende’ of ‘Ah jij bent er al!’ of ‘Mijn kleren waren aan het drogen’ of met een sereen gezicht ´Hora Boliviano, amigo’...

Helden van één dag waren ook de mindere voetbalgoden van de nationale Boliviaanse ploeg die de wereldploeg Brazillië met vedetten als Juninho, Adriano, Robinho ... in een aantrekkelijke wedstrijd een verdiend gelijkspel aansmeerden. Tja de Rode Duivels kunnen er heden alleen maar van dromen (en dan nog!!!). Misschien ook een stadium bouwen op een hoogte van 4000m. (en dan nog!!!)

Helden zijn ook een beetje de initiatiefnemers Dries, Foxy en Jappe van de Boliviaanse feesten en Willem van zijn soepavond in Jeugdhuis Knodde ten voordele van mijn projecten. Muchos gracias amigos. Ook ne merci aan het bestuur van het jeugdhuis en alle aanwezigen op die avonden. ’T Was al het jeugdhuis naar mijn hart en nu toonde het ook zijn groot hart.

En volgende keer eindelijk het lang verwachte verhaal in kleuren en geuren over mijn wc-ervaringen in Bolivië. Ciao.

Writersblock

2005-10-15T16:11:00.000-04:00

Het gaat nog steeds uitstekend met mij. De stilte op mijn blog was evenwel het gevolg van een break in mijn werkzaamheden die ik opvulde met het doorkruisen van Bolivia.
Eerst kwam de mama samen met Arlette mij twee weekjes vergezellen en hartelijk verwennen. Daarna trok ik samen met Dries alle registers open tijdens onze avontuurlijke tocht vol met huzarenstukjes en ongekende natuurspektakels. Een reis die ons eensgezind en meermaals een “Whooow!!!” ontlokte.

Na uren gezaag en ettelijke omkooppogingen van Frederik, bezwijk ik dan toch. Op de allerlaatste dag van mijn verblijf in Bolivia moest en zou ik een stukje schrijven op zijn zo gewaardeerde en veel gelezen blog. Maar dan slaat de onvermijdelijke writersblock toe. Wat kan ik in hemelsnaam op papier zetten?
Ik zou u, beste lezer, kunnen onderhouden over de opstoten van adrenaline die ik de afgelopen maand ondervonden heb... terwijl ik aan een parachute hing boven diepe Andesvalleien, of tijdens mijn verwoede (en soms vergeefse) pogingen om aan boord van een raft te blijven op de Rio Santu en nogiets, of op de fiets al slalommend tussen uitstekende rotsen tegen 70 km/uur downhill, of nog gewoonweg terwijl ik in de verkeerschaos van La Paz de straat probeer over de steken...
Ik zou ook een poging kunnen ondernemen om de geisjers en de kleurrijke meren van de Salar, een immense zoutvlakte, te beschrijven, of de ontelbare gevaarlijke (anaconda’s, krokodillen, piranha’s, poema’s,...) en ongevaarlijke (luiaards, reigers, reuzenhamsters,...) beesten van de Pampa’s op te noemen, of zelfs een poging om de verschillen tussen de snikhete, tropische jungle en de kurkdroge Altiplano te duiden, of om de lof te bezingen van het eindeloze zicht over het Titicacameer vanop de hoogste top van het Isla del Sol...
Misschien bent u, beste lezer, wel geïnteresseerd in onze nachtelijke escapades door Cochabamba en La Paz, waar elke gringo een weerloze prooi is van de vele cholita’s die (terecht of onterecht) dromen van de rijkdommen van de Oude Wereld. Of zou u liever een sociaal-antropologisch discours lezen over het minderwaardigheidscomplex van de Indianen, die Westerse schoonheidsidealen koesteren? Of over de politieke onrusten in de hoofdstad, nadat een multinational de laatste voorraden gas tegen woekerprijzen aan het buitenland heeft verkocht...
Of ik kan u duizenden ontroerende en hilarische anecdotes vertellen over het chronisch gebrek aan wisselgeld, de Babylonische spraakverwarringen in de vele restaurantjes, waar ze nooit in huis hebben wat er op de kaart staat, de eindeloze reeks pechgevallen van vliegtuigen (“Wij vliegen niet als er een wolk is”), treinen (“Gelieve de pantsering van de wagon naar beneden te halen, want boze ex-werknemers bekogelen de trein met stenen”), boten (“Kan u wat meer vooraan zitten, zoniet kapsijzen we”), jeeps (“Antivries? Nog nooit van gehoord”), noem maar op, of over twee zwarte schaapjes in een sneeuwstorm bovenop een bus...
De sadistische lezers onder u voelen waarschijnlijk meer voor een opsomming van alle kwaaltjes die me gedurende deze maand zijn overkomen. Alleen over mijn stoelgang zou ik een dertiendelige roman kunnen schrijven. De titel zou dan als volgt kunnen luiden: ‘De analen van Van der Schueren’ of ‘Van plee tot plee’ of nog ‘shit happens (a lot these days)’. En dan zwijg ik nog over de ontstoken muggenbeten, waterknietjes, huidschubben, gebarsten lippen, schizofrene psychoses door antimalariapillen, occasionele leveropstootjes en het geheimzinnig geklik in mijn rechterheup. Nee, dat lijkt me bij nader inzien niet zo’n goed onderwerp...
Dan zou ik u liever mee nemen op een literaire reis door Sucre, één van de mooiste stadjes van Zuid-Amerika (al heb ik natuurlijk nog niet zo veel van dit continent gezien), waar elke hoek van de straat herinneringen aan een rijk, koloniaal verleden oproept. En vervolgens zou ik u trakteren op een muzikaal intermezzo met enkele Argentijnen in een gezellige bar van Copacabana...

Maar ik vrees dat ik me moet aansluiten bij Frederik, die op het één of ander moment in de één of andere slaapbus de volgende dooddoener verkocht: “Eigenlijk kan je dit land enkel in supperlatieven beschrijven. En wanneer je voor de zoveelste keer ‘mooiste’, ‘grootste’ of ‘indrukwekkendste’ hebt geschreven, verlies je elke vorm van geloofwaardigheid.” Fred heeft natuurlijk overschot van gelijk. De ongelovigen moeten maar zelf een kijkje komen nemen. Er rest me alleen nog maar mezelf een veilige terugreis te wensen en ik zie u, beste lezer, wellicht aan een toog, alwaar ik u alvast uitnodig om mijn dorst te lessen. Salut.

uitnodiging

2005-09-07T15:50:00.000-04:00

http://users.pandora.be/guennadi/boliv.jpg

deze activiteit gaat door in JH Knodde te Meise.

De knappe en de druppels op de hete plaat.

2005-09-02T13:35:00.000-04:00

In de volkse bruine kroeg “Los Amigos” zat ik samen met nog anderhalve man en een paardenkop gekluistert aan de toog. Onze blik was gericht op een oersaai politiekdebat dat de openbare zender uitzond.
“Tja, hoe komt het toch dat er in zo’n rijk bodemland als Bolivia zo veel armoede is onder de inheemse bevolking?” (volgens officiële cijfers leeft 70% onder de armoedegrens) Ik viel bijna ter plaatse van mijn kruk, niet omwille van de filosofische vraag doch wel om de schoonheid van diegene die ze mij stelde. Het gevaar dat ik al mijn aandacht aan haar vergooide was niet denkbeeldig, maar ik herstelde mij. Ik kuchtte terwijl ik niet verkouden was en met een nauwelijks hoorbare stem bracht ik de meest voor de hand liggende argumenten naar voren; het bar slechte onderwijs misschien, de 500-jaar Europeese onderdrukking, de corruptie, het machtsmisbruik, zwakke instellingen, gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel, de explosieve groei van de steden waar al geen werk is, burgerconflicten, buitenlandse multinationals die met de winsten gaan lopen,... Mezelf horend hoe negatief dit allemaal wel klonk voegde ik er onmiddellijk aan toe dat het niet allemaal kommer en kwel is in Bolivia. De prachtige natuur, de rijke Inca-geschiedenis, de dagelijkse zon die iedereen opwekt, de gastvrijheid, de waardigheid en prestatie van mensen die het uithouden met beperkte middelen en desondanks vitaal blijven, enzo voorts. Bolivia uitsluitend afschilderen als een probleemfactor heeft een fnuikend effect op hun zelfvertrouwen en zolang dat dit éénzijdig/cliché beeld van Bolivia in de media verschijnt zullen investeringen uitblijven.
De knappe meid in de fleur van haar leven pruttelde met haar charmante accent evenwel tegen. “Maar Bolivia ontvangt toch al tientallen jaren miljarden aan ontwikkelingshulp?” Ze, Hannelore kortweg Lore genoemd, sprak niet in de wij-vorm omdat, wat ik later zou vernemen, ze een Zwitsterse mooie op doorreis was. Alvorens ik deze krtische vraag enigszins kon beantwoorden, ik diende namelijk even te denken, schoot op een bank tegen de muur een grijsaard die met kromme handen zijn stok omklemde overeind uit zijn halve slaap. “Ach, wat wordt ermee gedaan! Daar zou ik verhalen over kunnen vertellen.” Alsof het over de oorlog ging. Langzaam en met zichtbare opwinding gaf hij de klassieke voorbeelden van mislukte en corrupte projecten. Hij verfoeide de ontwikkelingswerkers met hun vette salarissen en mooie bonussen die hun dure ‘fourwheel’ terreinwagen vanuit hun ommuurde riante villa naar hun bewaakte privegarage parkeerden van hun hyper-modern kantoor. Om daar dan van vergadering naar meeting naar congres te crossen en te verstikken in hun labyrint van afkortingen, statistieken, dikke studies en eigen jargon. Hij ratelde net zo mechanisch door als mijn opwindbare locomotiefje tijdens mijn kinderjaren dat zich door niemand liet afbrengen van z’n eigenzinnige route tussen de tafelpoten.
De schone Hannelore kortweg Lore merkte met haar kritische geest dan scherpzinnig op: “Oplossing: schaf die ontwikkelingshulp dan af want het brengt toch geen zoden aan de dijk?” Haar ogen dwongen me bijna haar te geloven maar de verborgen bolsjewick in mij kwam in opstand en ik stortte mij blindelings in een debat waarvan geen terugweg was. Ik vertelde enthousiast over mijn werk als vrijwilliger. Het succes van het project ¨Helping Hands¨ waar ex-straatjongeren en arme gasten opgevangen worden nadat ze de staatsinternaat moeten verlaten. Hoe ze begeleidt worden om hun studie en werk te combineren. Hoe we met het geld van de Gros (gemeentelijke ontwikkelingsraad van Meise) twee industriële naaimachienes hebben aangekocht om textiel te vervaardigen en met de opbrengsten hun schoolgelden gaan betalen. Hoe we hen helpen zonder er hulpverslaafden van te maken die lusteloos aan het donorinfuus bengelen. Hoe ik als coach van het vrouwenvoetbal team in een dorpje op de Altiplano de emancipatie van de vrouwen help bevorderen. Hoe ik bij Mendez Arcos via sportlessen en vertrouwenspelen hun zelfbeeld vergroot en via het organiseren en participeren aan sportactiviteiten en tornooien met andere college´s en instituten hun minderwaardigheidscomplex probeer te verminderen. Hoe ik in het verbeteringsgesticht via sport en spel aan agressiebeheersing doe alsook hen fair-play aanleer. Hoe het dankzij de ontwikkelingshulp is dat ik sportmateriaal kan aanschaffen en de sportveldjes kan verfraaien. Hoe jongeren uit jeugdhuis Meise het project steunen. Op zich allemaal niet spectaculair noch revolutionair. Tevens lopen sommige zaken anders dan verwacht. ´T is evenwel hard werken en geen romantische vakantie als je iets wil realizeren ... maar de voldoening is evenredig met de inspanning. (voor alle duidelijkheid: ik geniet hier ook intens van ´t land en beleef een geweldige tijd, dit terzijde gezegd hebbende). Uit de mislukte projecten moet je precies leren in plaats van het kind met het badwater weg te gooien en alle projecten en organisaties over dezelfde kam te scheren. Daarom moet goede, eerlijke en transparante hulpverlening blijven. Niet omdat Bolivia zielig is, niet uit schuldgevoel, niet omdat de hulpverlener het zo leuk vindt in het Zuiden, niet omdat 'het Westen' fout is. Wel omdat de wereld als geheel in al zijn diversiteit het mooiste en het beste is voor iedereen, en iedereen een waardige plaats verdient. Geen derde wereld maar één wereld! Er zijn dus wel degelijk veel projecten die een meerwaarde hebben maar in onze cynische sensatie-samenleving komen de mislukkingen helaas uitgebreider aanbod.
De korte stilte die na mijn woorden viel werd verbroken door een glimlach op het gezicht van Hannelore kortweg Lore en de cafébaas met zijn kolonelsnor en plat gezicht bood me spontaan een drankje aan. De temperamentvolle grijsaard daarentegen, die zo dubbelgevouwen was dat het twijfelachtig was of hoe hij ooit nog zou kunnen staan, bleef sceptisch en haalde vlijmscherp uit “Het zal de structurele kloof tussen Noord en Zuid niet oplossen!!!” Druppels op een hete plaat en tatatata zo ging de zeurkous met enige verbetenheid maar door. Tja, het tegendeel beweren zou inderdaad van veel pretentie en naïviteit getuigen maar die ambities heb nu ook weer niet. Ik ben maar een simpel vrijwilligerke. Onverwachts was het nu de knappe Hannelore kortweg Lore die verrasend uit de hoek kwam met een lang epistel aan kritische opmerkingen. Ze vroeg zich af of wij ,het rijke westen, écht wel willen helpen? Een mens vraagt zich soms rare dingen af op een avondje cafébezoek. Willen wij dat Bolivia en andere arme landen economisch even sterk worden? Als je ziet hoeveel schrik velen nu al hebben van de Chinezen omdat deze zich aan een razendsnel tempo aan het ontwikkelen zijn en ons op economisch/kennis gebied aan het voorbij snellen zijn. Willen wij onze supermatie van kenis, know-how en welvaart écht delen? Ach, we kunnen nog niet delen met onze zuiderse landgenoten dacht ik erbij. Willen wij meer betalen voor produkten met een rechtvaardige prijs (de wereldwinkels bestaan trouwens al)?. Ik voegde aan haar relaas toe dat er om de problemen op te lossen ook veel politieke wil nodig is; het afbreken van de Europeese landbouwsubsidies (subsidies waardoor er voedseloverschotten zijn die zwaar onder de marktprijs gedumpt worden en waartegen de hardwerkende lokale boeren niet kunnen concureren en met gevolg ten onder gaan) , het neerhalen van de handelsmuren (de hoge invoertaksen voor hun produkten) rondom fort Europa,... Maar wie kiest de politiekers. Verkiezingen genoeg! (ook in Bolivia trouwens maar dit helemaal ter zijde).
Ook de multinationals die met de winsten van het land gaan lopen en de bevolking uitbuit gaan niet helemaal vrijuit maar niettemin hebben wij ook hier degelijk wel een keuze om de produkten al dan niet te kopen of om aandelen van hen aan te schaffen. Let wel, ontwikkeling wordt niet alleen bereikt door de euro of dollar, dat doet de arme zelf. Maar dan moeten we die arme wel respecteren, ruimte, tijd en een toekomstperspectief geven. Want we weten intussen allemaal dat ontwikkelingssamenwerking meer is dan hulp, dat met name steun aan veranderingsprocessen en goed bestuur ook essentieel zijn.

Aan het einde van mijn latijn liet ik het gewoel achter mij en slofte naar buiten. De wind was opgestoken en het was beduidend koeler geworden. Ik bleef staan waar de stoep zou zijn als die er was en dacht aan de druppels op de gloeiende plaat zoals de grijsaard zei... druppels evenwel met een identiteit, een naam: o.a. Santos, Edilberto, Cleto, Telmo, Ronald, Abad, Humberto, Wilfredo, Carlos, Ramiro, David, Benigmo, Angel, Pablo, Gonzalo, Geronimo, Victor, Eudaldo, José Luis, Pillco, Eliseo, Germán, Milton, Jhonson, Ruben, Virgilio, Roger, Douglas, Juana, Daniële, Valerie, Mariebelle, Nayda, Mariesonne, Emely, Rosmerie, Fabiola, Marcia, Gustino, Sergio, Antonio, Bismar, Edwin, Reinaldo, Luis Bertrand, Franklin, Renato, ...

Lieve groetjes aan allen en volgende keer meer over ´den Bolivie´. Met o.a. een overzicht van de Boliviaanse toiletcultuur.

PS En de zwitserse droomvrouw Hannelore kortweg Lore die reisde door terwijl ik nog steeds dag in dag uit mijn andere dromen met véél plezier en voldoening aan het verwezenlijken ben.

Het foute pad.

2005-08-18T20:11:00.000-04:00

In een ongeventileerde en slecht verlucht raamloos-kamertje met de naturlijke aroma´s van mest met een vleugje optrekkend vocht probeerde ik te slapen. Mijn beide handen konden er uitgestrekt de muren raken. Nee het was geen gevangeniscel doch het enige kamertje waar ik de nacht kon doorbrengen. Het vertrek was gelegen in een stadje juist over de grens van Peru met een onuitsprekende naam die ik vergeten ben. Het terug vinden is bijna onbegonnen werk daar geen enkele reisgids melding maakt van dit onbenullig authentiek stadje.
Veel huizen waren er nog niet af, metalen staven staken omhoog uit platte daken – er kunnen nog verdiepingen worden toegevoegd als het de familie beter gaat of als het aantal familieleden toeneemt-. Een andere voor de hand liggende reden voor deze lelijke bouwsels is dat er een serieuze belastingvermindering is voor huizen in constructie. Door de kieren waren binnen armtierige kamertjes te ontwaren.
In mijn uppie en als enige gringo in duizend jaar begaf ik mijn door het doolhof van straten – die naar de mensen zeggen met opzet kronkelig zijn om te verhinderen dat de duivel zich erin zou begeven – naar een restaurantje met een soort voedsel waarvan je je later nooit herinnert wat het eigenlijk was, maar goed ook!!!
Wie haalt het in zijn hoofd om hier te komen. Mijn hopeloze situatie misschien. Mijn visum was verlopen. Mijn contactpersoon kon mij niet helpen na foutieve informatie gegeven te hebben vooraf, de regels voor een gratis vrijwilligersvisum worden herschreven en dit kan naar Boliviaanse normen nog maanden/jaren duren, de Belgische ambassade stuurde mij op een nogal wreede manier wandelen, een werkvisum kost duiten vol geld, een papierwinkel van ginds tot België en uren/dagen wachten in allerlei rijen van administratieve diensten. De krant maakte er onlangs nog een rapport openbaar over ¨Bolivia heeft het meest bureaucratisch besuuringssysteem van Zuid-Amerika.¨ Verwonderd? Nee toch. Het beroep – ikwachtinderijvooriemandanders tegen een prijsje- heeft hier dan ook veel succes en helpt het werkloosheidspobleem bijna uit de wereld, allé dat is dan weer overdreven.
Soit, schoorvoetend betrad ik toen langsheen een horde militairen het kantoortje van de migratiedienst. Een koel stenen huis die een opknapbeurt goed kon gebruiken en waar zoals steeds niemand haast had. De kamer werd enkel verlicht door een smalle streep zonneschijn langs de rand van het raam en aan de muren hingen vergeelde posters.
De ambtenaar uitgedost in een zeegroen uniform, een snor als een streepjescode en een woekering van plukken verdord gras die uit zijn oren kwam keek met zijn schrandere bruine ogen op.
Met een komisch, acrobatisch gebarenspel en struikelnd over mijn woorden als een clown met schoenmaat 50 diste ik hem een verhaaltje op dat erop neer kwam dat ik een nieuwe stempel nodig had voor drie maanden (dat is het maximum)
Met een stem druipend van sarcasme antwoorde hij koel: “No!!!”, er was geen ruimte voor twijfel in dat duidelijk beheerste, éénlettergrepige woord. “Por favor, señor, por favor?” maar hij week zoals verwacht geen duimbreed en maakte een gebaar alsof hij fruitschillen weggooide. Een golf van onrust beving mij en mijn netelige situatie schoot weer als een bliksemflits door mijn hoofd;. geen visum, land uit.
In een wanhoopspoging, meer op het geluk vetrouwend dan op de ratio en met het gevoel dat mijn hart uit m´n lijf bonsde haalde ik zwijgend en behoedzaam enkele briefjes naar boven. Het enige dat nog ontbrak aan deze scène was aanzwelende, melodramatische achtergrondmuziek. Ondanks ik deze situatie in het misserabel kamertje de nacht voorheen enkel malen voor mij zag passeren bleef het onwennig . Gelukkig was ik uiterlijk de koelste gast van heel Bolivië op dat moment.
De ambtenaar dook erop zoals een zeearend landt op een bijzonder dikke vis en lachte met een geluid zo vet als foie gras. Zo simpel was het, de Zuid-Amerikaanse wijze van problemen oplossen!!! Het klinkt truttig maar met het immorele ervan heb ik het toch een beetje moeilijk want één van de kolossale problemen waarmee het land te kampen heeft is juist ´corruptie´, het woord is eruit . Ik troost mij met de (foute/goede) gedachte dat het doel (mijn vrijwilligersprojecten) de middelen heiligt. De kids sprongen alvast in mijn nek de dag nadien en hun ogen straalden. Daarmee kan ik leven.
De ambtenaar groette mij nog hartelijk met bijna een buiging à la Versailles terwijl ik mij glunderend zo snel mogelijk uit de voeten maakte alvorens hij zich zo bedenken.
Binnen drie maanden moet ik deze handeling waarschijnlijk aan een andere grenspost herhalen met de hoop dat ik dan niet in een échte cel zal belanden.

Ciao amigos,

Tuin Van Eden

2005-08-05T12:32:00.000-04:00

Gezegend met een heerlijk zonnetje zwoegden we in the middle of nowhere over een steil kronkelend en winderig landweggetje. De wilde bloemen en het hoge gras wuifde tussen de stenen onder een Rafaël-blauwe lucht. Mijn zintuigen reageerden met ongekende intensitiet op iedere indruk want vorm, klank en kleur heersen hier oppermachtig.
Het neusje van de zalm was echter de top; een 360 graden panoramisch uitzicht over de vallei met zijn biljart groene scherpe bergkammen en rondvliegende grote vogels. Enigszins verbouwereerd bleef ik minuten lang staan staren naar dit feest voor het oog. In de verte het trotse profiel van het besneeuwde Andes-gebergte met daaronder gigantische heuvels bedekt met een kleurig lappendeken van terrasbouw-veldenen en in de diepte hoorde je het water ruisen van een kristalheldere beek.
Waar is dit oogverblindend plekje vragen jullie je nu naar alle waarschijnlijkheid af? Het is de aardige omgeving van Sorata, omschreven als de Tuin Van Eden door de eerste kolonisten. De hemel zonder dat je daarvoor dood hoeft te zijn!!! Het dorpje zelf heeft zijn goddelijke allures allang verloren en is niet veel meer dan een verzameling karakteristieke huizen met een aantal piepkleine winkels die al jaren geen lik verf hebben gehad. Welliswaar zijn er drie op toeristen gerichte Italiaanse restaurantjes. Het leven gaat er zijn beloop en niemend heeft haast . Zoals het groepje oude mannetjes, lijkend op schoppenboer, die knus op een bankje onder een sprietige boom zaten te kneuvelen of de jochies die op bloote voeten met een bal over de stoep dribbelden.
Genoeg lofzang want er is hellaas ook een addertje onder het gras die dit pareltje aan het omtoveren is tot een oord van verderf. De schuldige heet ¨vervuiling¨. Een huiveringwekkend rotzooi zonder weerga ligt er al verspreid in de greppels van het dorpje. Tja, het gros van de mensen heeft het met de paplepel ingegoten gekregen: weg-werpverpakking. Voor een vuilniswagen is er geen geld, steeds weer hetzelfde probleem, en voor velen beperkt het toekomstdenken zich tot het zorgen dat er ´s avonds brood op de plank is. Dat mijn Westers oog er zich mateloos aan ergerde is misschien arrogant voor iemand die uit één van de meest vervuilende gebieden van de wereld komt maar toch ...

Voorts is de zon hier nog dagelijks van de partij, strijdt de meisjes-voetbalploeg zaterdag voor de eerste plaats, leg ik buitenspel uit alsof het een filosofie is, zijn de exotische fruitschotels om je vingers af te likken, volg ik (tot mijn eigen grote verbazing!!!) salsa-lessen, beginnen mijn gebruinde armen eruit tezien als schoenleer en zijn hier bijna meer feesten dan dagen.
Het spectaculair en bijna faliekant kwatavontuur over de enorme wankelende en bultige stenen in het maanlandschap of eerder een Marlboro country omgeving zal ik jullie bij terugkomst eens met de nodige gebaren en bijhoorende geluiden vertellen.

Hasta luego,

Levengeschiedenis van Fernando: Por Que?

2005-07-21T11:28:00.000-04:00

Over straatkinderen zijn al duizenden boeken geschreven, maar zelden zijn ze zelf openhartig aan het woord gelaten over hun eigen problemen, idealen en kijk op hun toestand.
De wereld uit de ogen van Fernando met zijn gulle lach, jukbeenderen als scheermessen en nerveuze bewegingen van een bange vogel. (15 jaar)

Kinderen en jongeren van de straat
(Niños y adolescentes de la calle)

Por qué (Waarom) behandelen de mensen mij als stront, als ze mijn geschiedenis en pijnen niet kennen, daar ik het produkt ben van de steeds toenemende vervreemding en ongevoeligheid van deze maatschappij tegenover kinderen en jongeren die heden op straat leven.

Por qué stigmatiseert en beschuldigt de maatschappij mij als ze niet weet welke wreedheden, gevaren en vrieskoude nachten ik op straat moet doorstaan, verloren in het inademen van vreemde goedkope drugs tegen het oneindig verstikken van de hongerige werkelijkheid.

Por qué marginaliseert en stoot de maatschappij mij af, de handelingen die ik op straat onderneem zijn om te overleven, als geen sterkere in staat is me te helpen in zo´n momenten,
daar ik het nochthans hard nodig heb.

Por qué verwijst de maatschappij me naar de sombere gevangenis van de vergetelheid, door het verbergen van de afwijkende en marginale milieus van de straatkinderen en jongeren, zodat de mensen denken dat het systeem deugd.

Por qué veegt de maatschappij mijn bestaan uit en moet ze niets van mij hebben, daar ik nood heb aan een plaats om mijn wonden te helen die mijn hele lichaam en geest geselen met lijden door de fysieke straffen en gebrek aan affectie sinds mijn kindertijd.

Por qué breekt en verscheurt de maatschappij me, je kan me niet vragen deze triste geschiedenis alleen te dragen, het is de ongevoeligheid van de mensen die me op deze weg van het zwervend bestaan hebben gebracht, zonder enige identiteit in het helse leven van de straat.

Dat deze levensgeschiedenis zich niet meer herhaalt,
met andere kinderen en jongeren die jullie hulp en aanvaarding nodig hebben,
maar eveneens een beetje tederheid dat het leven meer menselijk en draaglijk maakt
voor de nieuwe generatie die de maatschappij zal voortbrengen.

Fernando (15 jaar)
& met hulp van Martin (29 jaar, ex-straatkind en nu begeleider)

Volgende keer laat ik jullie weten hoe fantastisch het was in de "Tuin van Eden"

A la proximo, el federico

Feliz nuevo año “40013!!!”, Ayalla

2005-07-05T14:51:00.000-04:00

Ka-boem, Ka-boem!!! Ditmaal waren het niet de dynamietstaven die weergalmden als kanonschoten in mijn hersenen maar het afgestoken vuurwerk. De pret begon al tijdens de avondschemering en duurde tot de oogleden te zwaar werden om open te houden. Het was het feest van “Santo-Juan” beter bekend als de koudste nacht van het jaar. Ofschoon je door kou bijna niets kon ruiken, bleef er toch de duffe geur hangen van hot-dogs. Want naast het vuurwerk ging dit feest gepaard met miljoenen hot-dogs, verboden doch heimelijk getolereerde wilde kampvuurtjes en werd er aardig wat alcohol achterovergeslagen. Alle grote verhalen die ze kenden werden nog eens extra aangedikt en smakelijk aan mij verteld. ´S ochtends - the day after- ontwaakte de stad uit zijn roes in een grote ondoorzichtbare wolk van dampige rook.

Van feesten gesproken, enkele dagen eerder vierden we de traditionele Amayara jaarwisseling. Het mytische inheemse feest speelde zich af op een desolate plek in Bolivië; de ruïne van het eeuwenoude religieuze tempelcomplex van Tiwanaku (stad der goden).
Verscheidene kampvuurtjes schenen spookachtig tegen de heilige muren die gedecoreerd zijn met bizarre, raadselachtige ET-achtige hoofdcreaties terwijl trotse priester/tovenaars in poncho´s met bontgekleurde puntmutsen continu gebeden en ander gemurmel plechtig uitriepen die door allen instemmend beantwoord werden met “Ayalla-Ayalla”. Een vreemde gewaarwording waren die ceremonies. Met mijn hoofd achterover geslagen zocht ik ondertussen met al het mogelijks aan wat maar warm hield naar de beren. Het was dan ook knetterrrrrrrrrr koud en de wind aangevoerd vanaf de hoge witte toppen van de Cordillera Real (Koningsgebergte) deed me huiveren. Niettemin hing er een verwachtingsvole vrolijke spanning in de lucht. Straaltje na straaltje begon de zon over de bergen door te breken. Alle handen om ons heen reikten naar het oosten met de handpalm naar voren gericht om de eerste zonnestralen te vangen. Een straaltje bereikte de zonnepoort waarop het jaar 40013 aanving en onder een salvo van applaus kon het zonnewendefeest tijdens het ochtendgloren helemaal beginnen.
De mensenmassa begon maniakaal op het ritmisch Andes geluid van trom, panfluit en gezang zich in trance te swingen rond de eigenzinnige monolieten. Of was dit tureluursgevoel het effect van de cocablaadjes? Rokken van traditioneel geklede Amayara vrouwen wervelden in golven van kleuren langs de dansende en vrolijke omstanders. Slungelig, niet één met de muziek en helemaal uit de maat, probeerde ik met vloeiende bewegingen de cirkel-dansen te volgen. Dolle pret, het was dan ook een te gek feest in een delirisch, mystieke X-files sfeer.
Eigenlijk waren de voorbije weken weer een aaneenschakeling van hoogtepunten. Zoals de driedaagse met de kids langs een labyrint van rotsen naar een van God verlaten dorpje met zijn onmetelijke schoonheid.
Of de volleybal-partijtjes tijdens een zinderende hete dag tegen een meisjes-instelling.
Of het uistapje naar het voetbalcomplex van de tweede beste ploeg van ´t land “Tigres” (´t Anderlecht van Bolivia). Het potje voetbal tegen hun tweede ploeg zal de gasten nog eeuwig bijblijven. Wat ik me altijd zal herinneren was het ijskoude water van hun openluchtzwembad en de onderhandelingen met de manager ervan, die met zijn enorme bos haar veel weg had van een Muppet-type.
Of de extase van de meisjes na de eerste sprankelende oververdiende (zegt de objectieve coach!!!) overwinning van de ploeg op een veld waar de laatste restjes lentegras verdorde tot plukjes geel stro.

En hupsakee, ik ben er weer weg ermee.

NIEUW ADRES

2005-06-20T13:04:00.000-04:00

FREDERIK SEGAERT
NESTOR MORALES 1355
LA PAZ
BOLIVIA

PS indien iemand de laatste maand nog iets gestuurd heeft op het oude adres laat het me dan per e-mail weten.

Gasoorlog II : Bolivia in diepe crisis

2005-06-20T12:05:00.000-04:00

Ka-boem Ka-boem !!! Als een flamingo bleef ik verrast en stoïcijns op één been staan nadat op enkele meters van mij heen dynamietstaven ontploftten met een geluid alsof het onweerde en die mijn atomen herschikte en denken onmogelijk maakte. Maar wie dacht er de voorbije weken, die bijgeschreven zullen worden in de geschiedenisboeken, wel helder?
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de onvermurwbare demostranten die drie weken lang de toegangswegen naar de steden hardnekkig blokkeerden met stenen, boomstammen en dergelijke? Met als gevolg daarvan er een ernstig voedsel-en brandstof tekort onstond; surrealistische rijen voor brood, prijzen stegen met de dag, winkels en bedrijven gingen faillit, investeerders mijden Bolivia, de toeristenbranche diende iedere dag nieuwe afzeggingen te slikken en na het negatief reisadvies van westers landen was en is de schade niet te overzien, scholen bleven dicht, vervoer werd schaars, winkels hielden de rolluiken neergelaten bij gebrek aan koopwaar en angst voor plunderingen, zelfs de voetbalcompetitie werd stopgezet.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de arme opstandige inheemse bevolking (indianen) die na 500 jaar uitbuiting en racisme door de kleine rijke elite die afstammen van de vroege kolonisten de stad in een houtgreep hielden door hun stakingen, marsen en betogingen die ontelbare mensen op de been brachten? Ze brachten het land in rep en roer.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de boeren en mijnwerkers die hun land en berg achterlieten en zo hun gezin het brood uit de mond spaarden? Soms liepen ze meer dan 200 km, alsof er een nieuwe goldrush aangebroken was, om hun ongenoegen en wantrouwen in de hoofdstad te uiten. Van vreedzame protesten naar een grimmig sfeertje en soms her en der barbaarse toestanden (ruiten sneuvelden, infratructuur moest eraan geloven, straatgevechten).
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de politie die hun koelbloedigheid moesten bewaren om een veldsleg zoals in 2003 te vermijden toen er bijna 100 doden vielen? Met traangas en waterkanon hielden ze de menigte, die besmet waren met het razernij virus, in bedwang (14 gewonden en 2 doden) . Het onderscheppen van 14 vrachtwagens vol dynamiet, geloof het of niet, was een dubbeltje op zijn kant.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de twee kolonels die een staatsgreep wouden plegen? Deze hebben alvast de tijd om erover te denken in de gevangenis.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de radicale populistische leiders van de oppositie die met hun opruiende schreeuwerige krantenkoppen taal en revolutionaire drang tegen het neoliberale beleid er prat op gingen eerlijk te zijn? Doch tegelijk mensen dwongen om deel te nemen op straffe van ontslag uit hun treurige beroepen.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de in lompen gekleede bedelaars en straatjongeren die zich met nog minder dan de kruimels dienden tevreden te stellen?
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de president die de hondstaak had dit verdeelde land(sociaal, economisch, geografisch, cultureel,...) te besturen? Als een verdwaasd boksertje die zojuist is uitgeteld in de ring waarschuuwde hij het land voor een burgeroorlog en nam gedesillusioneerd ontslag nadat zijn pogingen om paal en perk te stellen aan de opstanden mislukten. De nieuwe president schreef direct vervroegde verkiezingen uit. Al is dat voor velen niet de oplossing want ze strijden voor de herverdeling en nationalisering van gas en niet om de ene sjoemelende clown te vervangen door een andere. Ze hebben al zoveel regeringen en presidenten zien komen en gaan maar de armoede blijft de enige constante (70 per. leeft onder de armoede grens). Nadat in vorige tijdperken de opbrengsten van goud, zilver en tin naar het buitenland gingen verdwijnen nu ook de winsten van gas en olie in de zakken van Amerikaanse en Europeese oliegiganten. Corrupte presidenten, of eerder marionetten, sloten ermee weinig gunstige contracten af (weinig belastingen) en verrijkte zich als enige Boliviaan kolosaal. Waar hebben we het nog meegemaakt dat de oliemultinationals de einlijke machthebbers zijn in de wereld???
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de inwoners uit het rijke departement Santa Cruz , waar de belangrijktste gasvoorraaden zich situeren? Deze eisen autonomie en zijn pleitbezorgers van juist wel privatisering en de instroom van buitenlands kapitaal en kennis. Ze zijn al even intollerant en solidair als vele vlamingen met de economische minder gunstige regio Wallonië ... al lijkt de splitsing B-H-V wel kleuterspel hiertegen.
WAT GING ER DOOR HET HOOFD van de kerkleiders en internationale gemeenschap? Blijkbaar weer niet veel. Het zou hen nochthans sieren Bolivia meer dan ooit te steunen in deze tijden van sociale onrust.

Het schrijnende is dat Juan-met-de-pet de dupe zijn van dit alles. Al decenia lang zijn ze de omgekeerde dans van Echternach aan het uitvoeren. (1 stap vooruit - 2 stappen achteruit). De mensen zijn het moe en het geduld is op. Het land krijgt wel schuldenkwijtschelding (G8) maar als intussen buitenlandse multinationals de rijke ondergrond blijven plunderen, worden Juana-met-de-bolhoed en Juan-met-de-mijnwerkershelm daar dan beter van???
Ook al bestaan er geen kant-en-klare oplossingen voor deze complexe explosieve situatie toch hoop ik dat HET GEZONDE VERSTAND IN AL DEZE HOOFDEN TERUGKEERT voordat het straatarme Andesland verder wegglijdt van een gas- in en bananenrepubliek.
Temidden van dit alles gaat het dagelijks leven voort. Plannen worden opgesteld en geanuleerd. Niettemin bracht het werken met de kids, de toekomst van dit land, een optimistische noot in het concert van ellende van die dagen.
Hoe Bolivia morgen zal ontwaken is voor iedereen een groot vraagteken?

Et voila, nu zijn jullie weer een beetje op de hoogte. Ciao-Ciao en het ga me hier goed.

Stairway to heaven.

2005-06-06T10:45:00.000-04:00

Ergens in de verte sloeg een kerkklok. Ik dacht dat ik de enige was die hem hoorde, want niemand anders gaf daar blijk van, of leek zelf maar van tijd te hebben gehoord. Niets wees erop dat iemand wist dat de enentwintigste eeuw aangebroken was en al meer dan 5 jaar voorbij was. Aan hun manden, kleren, werktuigen en ezels viel zelf niet af te lezen dat de renaissance was gekomen en voorbijgegaan of dat er verlangend naar werd uitgezien.
Achocalla heet dit bijna ingedommeld plaatsje zo´n 20 km verwijderd van La Paz, waar over de zanderige stegen tussen de huizen, lage struikgewas en beekjes in varkens, kippen en schapen door elkaar kuieren en tussen de elektriciteitspalen waslijnen worden gespannen. Het is er zo vredig. Zo ontzettend vredig.
Dit schilderachtig decor vormt sinds kort de achtergrond voor mijn voetbaltrainingen aan een bende gibberende en giechelende meiden en een duimzuigend jongentje aan mijn broekspijp. Enkele oudere mannen kijken van achter de zijlijn maar grimmig naar mij. Dat ze deze emancipatie revolutie nog moeten meemaken. Al merk ik uit eerste hand het belang van deze integratie. Een klein oud vrouwtje dat zo van het omslag van de National Geographic lijkt te zijn gestapt kijkt daarentegen geamuseerd en triomfantelijk. Dat ze dit nog mag en kan meemaken.
De fabelachtige schoonheid is in fel contrast met het verbeteringsgesticht "Therapy Baronnes" waar ik eens in de week de sportactiviteiten verzorg. (tenzij de nationale ploeg komt aankloppen neem ik geen nieuwe projecten meer aan !!!)
De duifgrijze kazerneachtige afgetrapte guurheid deed me direct denken aan de film "Sleepers". De tekenen van verval en verwaarlozing zijn allomtegenwoordig; los in scharnieren hangende verveloze deuren, gaten en barsten in de gekalkte muren, fraaie witte stopcontacten hangen los aan een draad, vochtvlekken vormen een triestig mozaïk, naar schimmel en stof ruikende kale,kille kamers met slechts een bleek peertje aan het plafond en buiten schilfert reeds de ooit onder de ramen aangebrachte vrolijk gekleurde vlakken. Er is nergens gras of een boom te bespeuren, alleen gebarsten grijze beton.
De directeur ervan keek op van zijn papieren en zijn bril zakte van zijn neus. Hij wreef in zijn met brillantine opzij gekamde haren en wenste me met enig cynisme succes toe. De wegkwijnende kamerplant, dacht ik, hij had nog geen vlieg kunnen doodslaan in zijn toestand. Apropos, de "stoute jongens" in hun tot op de draad versleten kleren zijn geen haaien maar vreedzame dolfijnen die uitkijken naar een nieuwe kans in een land waar kansen gering zijn. Ik zou echter deze ontmoetingen voor geen goud willen missen want we liggen er om de haverklap dubbel van het lachen.
Het lachen was m´n metgezel vergaan in de tweede berghut toen de hoogteziekte hem te grazen nam tijdens de beklimming van de berg "Huayana Potosi" (6088m!!!) Het walhallah van elke berg-liefhebber.
Voor dag en dauw, in het ijskoude duister van 1 uur ´s nachts en uitgerust met het nodige materiaal (o.a. thermisch pak, ijshouweel, veiligheidskoorden, voetkrammen, koplamp, alpaca-muts, twee paar kousen en wanten, een dammarke en veel slechte chocolade) vertrok ik nog enkel met de gids door sneeuw naar de top. Dankzij de bijna volle maan was het nog zo licht dat we de sproeten op elkaars neus konden tellen. Na 5 uren van zwoegend, inspannend en werktuigelijk geklauter door de ijskou en tegen de wind in optormend stond ik oog in oog met de laatste immense ijsmuur (300m al leken het er wel 3000). Bij elke stap die gepaard ging met een uiterste krachtinspanning leek het of de top steeds mijlenver van mij weg liep.
De beloning op de top was een temperatuur van -23 graden en een naamloze vreugde die in mij opwelde, van het soort dat alleen een krankzinnige inspanning teweegbrengt. Als klap op de vuurpijl kleurde de horizon rood en kort daarna verscheen de zon. Ik liet me hypnotiseren door de skyline voor en achter mij en kon praktisch de hele wereld zien. Mijn bruine ogen waren nog dagenlang gecharmeerd en vol verbazing van deze puurheid.
Op de terugweg ´s nachts reed de jeep met de lichten uit, dwars door de velden heen om zo de blokkades (steenwerpers!) te ontvluchtten. Maar over de penibele toestand, de chaos, protesten, marsen en betogingen die de hele stad en land lam leggen vertel ik de volgende keer meer.

Vanwege den andinist, die de lekkere chocolade mist.

Vamos a Chile

2005-05-22T13:26:00.000-04:00

Bij het krieken van de dag, terwijl elke verstandige mens nog gewoon lag te slapen, reed de bus ronkend weg in een wolk van stof richting Chile. Van oudsher de vijand van Bolivia wegens het verlies van de zee in één van de vele verloren oorlogen.
Doef, doef, doef, ... enkele bagagestukken vielen uit de slecht afgesloten laadruimte de weg op. Niemand reageerde hierop verbaasd noch schonk er echt veel aandacht aan. Ik was daarentegen blij dat de mijne er niet bij was. Waarschijnlijk vielen er in de hemel weer punten op het grote bord te noteren vanwegen mijn schietgebedjes hiervoor. Langsheen vulkanen met sneeuwtoppen, meren vol flamingo's, verbijsterende vergezichten, winderige zandwoestijnen, rotsen met kruipplanten die per se wilden leven waar overleven onmogelijk was en lama's die zich als katten vastklauwden aan de berghellingen kwamen we aan in het het modaine, afgrijslijke badstadje Arica (Blankenbergen waardig), waarvoor Dracula zou zijn teruggevlucht in zijn doodskist.
Op het strand wemelde het van de reizigers, komend uit al de hoeken en gaten van de wereld, ook al is de periode van de conquistadores allang voorbij, en van rijke Chileense jongeren. Sportwagens scheurden over de troosteloze boulevard, hippe zonnebrillen en badkledij waren allomtegenwoordig. Ook de periode van dictator Pinochet is blijkbaar voorgoed voorbij! Het centrale plein werd omgeven door bars, kitcherige dancings en glimmende hotels die ook overdag hun neon lichten lieten branden. Grote zwarte vogels (wegens mijn gebrekkig vermogen namen te onthouden blijf ik jullie deze schuldig) fladderden er rond met hun manisch hemeltergend gekrijs. Een stadje die geen andere emotie bij me teweeg bracht dan een snel opkomende verveling.
Toen ik over de baai zat te kijken naar het weerspiegelende zonlicht dat glinsterde in de blauwe zee, de palmbomen en het hete zachte zand voelde branden, als gloeiend staal, op mijn zolen kon ik de verlokking niet langer weestaan. Opgewonden van verlangen en bijna zonder adem te halen dook ik algauw in het kielzog van enkele pelikanen het water in. Of was het voetje voor voetje!!! Alleszins het zeewater was heerlijk, de sterke vislucht minder. Het strandvertier en het lantervantten was niet het soort heldenfeit waar Livingstone prat op kon gaan maar ik koesterde me tevreden op het strand. Ik dommelde er weg totdat de zon als een immense vuurbal in de zee zakte. Hoe dan ook mijn energie-voorraad was weer aangevuld.

In de daaropvolgende week werd het startsein gegeven voor het groots-voetbaltornooi met een plechtige openingceremonie volledig in wereldbekerstijl doch met een Boliviaans accentje. Telaat van start dus. Acht verschillende college's en instellingen gingen gedurende 1 maand strijden om de titel van beste ploeg van de wijk San Pedro.Vele inspanningen, brieven, bureaucratische stempels, bezoeken, onderhandelingen met directeurs die leken te stammen uit een jaren vijftigfilm, denken binnen de routine van chaos en toestemmingen van ieder die er kan schrijven en lezen waren hieraan vooraf gegaan. Veelal in een taal buiten de woorden. De taal van de geestdrift, van de dingen die je doet met hart en ziel naar iets wat je wilt en waarin je gelooft.
Er heerste een euforische toestand die de georkestreerde verveling van school doorbrak na de hapjes (salteñas), drankjes, de lieflijke melodieën van een klein orkestje, lokale pers en de opening-speeches van de directeur, enkele afgevaardigden van de ploegen en een fiere ikzelf. Iedereen tot en met de laatste nietsnut was al weken in de ban van het evenement (meer dan voor de nieuwe Star-Wars). De Directuer hielp zelfs een handje toe tijdens het herschilderen van de doelen en veldlijnen.
Tijdens de openingwedstrijd gaven de kids, in hun nieuwe uitrusting en met een mentalitiet dat ze draken voor me zouden hebben verslagen, het chiquere, elitaire privé-college lik op stuk. Eventjes waren ze "helden" met het zelfvertrouwen van Pele. En ik, ik kreeg er een brok in mijn keel van dat het leek of ik een enorme adamsappel aan het kweken was.

Groetjes aan allen en hasta luego.

Tweede jeugd, ondanks jaartje ouder.

2005-05-10T18:15:00.000-04:00

Supermarkten zijn hier even zeldzaam dan condors (al heb ik er ondertussen enkele gezien in de plaatselijke zoo) dat er eentje vinden een hele expeditie is.
Ik had een kaartje met daarop een tekst waarvan ik steeds dacht dat dat het adres was, maar waarvan ik begon te vermoeden dat er alleen maar stond: ´Wij hebben de beste ingrediënten maar zie ons eerst maar te vinden´. De fors gespierde taxi-bestuurder reageerde op het kaartje zoals ze hier steeds doen: hij keek erna, knikte, vertrok vol bravoure en bleek na een tijdje kriskras door de stad te rijden. Met op de achtergrond steeds weer hetzelfde afgedraaide bandje van een door liefdesverdriet gekwelde Boliviaanse zanger. De roestbak kwam ook nog vast te zitten in het woelige doolhof van auto´s, busjes, straatverkopers die handkarren voortduwden en vrouwen die de groots mogelijke moeite hadden om met hun armen vol baby´s de angstaanjagende drukke straat over te steken. De taxi-chauffeur vroeg me herhaaldelijk naar de naam van de winkel alsof het een formule was die de winke tevoorschijn zou toveren. Eigenlijk was alles de schuld van de straat, want die had geen naam . Er bestond slechts een soort algemene aanduiding van deze buurt. God-mag-weten waarom, alsook hoe we het uiteindelijk vonden.
Het was de dag van mijn verjaardag. Met het elementaire kookgerei dat ik ter beschikking had begon ik de gekochte ingrediënten om te vormen tot een Babylonische toren van pannenkoeken. Het was prettig deze speciale geur diep op te snuiven en daarmee naar de verborgen plekken van mijn geheugen te reizen. Al gauw kwam ik en mijn pannenkoekenelleboog tot de conclusie dat ik het bakken van 180 stuks, met één aftandse pan, lichtjes onderschat had. Een jaartje ouder doch niet wijzer blijkbaar? Het verbaast me nog steeds dat ik erin slaagde.
De avond naderde met rasseschreden en ik liep vierkantjes over de stenen keukenvloer. De klok liet me na elke rondgang weten dat de minuten weliswaar langzaam voorbijgingen maar dat het er heel wat waen alvorens de eerste genodigden voor mijn feestje binnen sijpelden. Ik voelde de paranoia in mij groeien toen de tijd voorbijging en er slechts twee gasten waren. Zo bevestigden ze nogmaals dat ze een ferme dosis mañana-mañana in hun bloed hebben toen ze met velen (huisgenoten, collega´s,vrijwilligers en makkers) later arriveeerden. De berg verrukkelijke, al zeg ik het zelf, pannenkoeken slonk sneller dan Billy the Kid destijds zijn revolver kon trekken. Daarna was het hek heleñaal van de dam en barste er een geweldig dansfeest los. Het leek of de pannenkoeken hetzelfde effect hadden als ecstacy op andere mensen. Een kakafonie van muziek, gelach, gebrul en geschreeuw deed het huis op zijn grondvesten daveren. Bij een spontane versie van de macarena leek ik een beetje op een kampeerder die een zwerm muggen van zich af probeerde te meppen. Ze keken naar me als naar een dier dat in de verkeerde kooi was terecht gekomen. Tja, tegen de charme van de indrukwekkende swingende Bolivianen kunnen wij, houterige Europeanen, sowieso niet op en de plank Frederik nog minder.
Tot diep in de nacht dansten we de pannen van het dak op de meeslepende ritmes van de muziek tot ook de laatste spring-in-´t-veld sputterde en zich gewonnen diende te geven aan de wetten van de vermoeidheid.
Knikkebollend tuurde ik nog naar buiten waarbij ht leek of La Paz ´s nachts een veld vol vuurvliegjes was met alleen een paar nachtbrakers die naar huis gingen. Bij het maanlicht en een vallende ster wenste ik nog dat iedereen ooit zo´n fantastisch verjaardagfeestje mag beleven.
En het leven dat ging gewoon door volgens zijn ronddraaiende dienstregeling.

Volgende keer: Vamos a Chile!!!

Kuifje en de Sol y Luna

2005-04-28T20:12:00.000-04:00

In het schemerlicht van zes uur ´s morgens begaven we ons naar de busterminal voor wat een memorabele terugreis over de bomenloze Altiplano ging worden.
Na een tamelijk nutteloze hoewel noemenswaardige bureaucratische striktheid bemachtigden we onze tickets. En masse stormden de passagiers de bus op. Mijn ellebogen zorgden ervoor dat ik niet naar het plaatselijk ziekenhuis werd afgevoerd. Vijf mensen begonnen zwijgend en met gezichten die niets verraden om een zitplaats te vechten. Een man met een mager gezicht en koppige uitdrukking bemachtigde hem en ging met een zelfvoldane glimlach zitten. Diegenen die het onderspit delfden zuchtten. "Als er meer mensen dan zitplaatsen beschikbaar zijn dan krijg je van deze tumultueuze toestanden" verklaarde een vrouw met glanzend engelachtig haar prekerig tegen mij. Een waarheid als een koedacht ik, al ging mijn aandacht meer naar het zoeken van de laatste vrije stoelen. Ik prijsde me gelukkig dat ik uiteindelijk samen met drie andere lotgenoten een veel te kleine plek toegewezen kreeg naast de roekeloze chauffeur. Het walgelijke groen leer van de veringloze-stoelen was aan zitting en armleuning ruw en versleten. Daar zat ik dan oncomfortabel geplakt tegen de vuile vooruit (en eer ik viezigheid op ramen opmerk!!!) en mijn rugzakje vastklemmend als een schipbreukeling aan zijn balk. Wegens het gebrek aan enige ruimte stootte ik mijn voet - tot driemaal toe - tegen het been van mijn bejaarde buur die met gesloten lippen lachte en iets in het Andesdialect terugmompelde.
Geleidelijk trok de ochtendmist op en in de plaats kwamen schapenwolkjes en een fel schijnende zon. Iedereen in de airco-loze-bus was met een glanzend laagje zweet bedekt toen ik met de inspanning van al mijn krachten drukte, om de lang niet gebruikte grendel, te overwinnen. Het handvat brak!!! Bezorgdheid welmde in me op en mijn maag trok samen. De buschauffeur wierp met de ogen van een trol een snelle blik op de aangerichte schade maar lachtte buiten-proportioneel geruststelend naar mij. Een welgekome verademing.
ACH, lag ik nog maar in die hangmat te genieten van Bob Marley met het zacht gorgelende geluid van het lazuursteenblauw Titicacameer (8000km2 en 175 km lang) op de achtergrond.
OF NEE, was ik nog maar aan het kayaken op het heldere water met het magistraal onherbergzame ruige landschap om me heen en de tintelende frisheid van een briesje.
OF NEE, was ik nog maar aan het wandelen op de slingerpaden van het sprookjesachtig eilandje Isla Del Sol, waar volgens de legendes de zon en de maan geboren werden. Een gids die het eiland van haver tot gort kende liet ons in al zijn glorie bewonderen. Langs keienpaden en zandweggetjesl liet ik me bedelven onder de bezienswaardigeheden (archeologische Inca-ruines, lemenhuisjes, een stenen zonnestelsel van 1700 VC), de geuren van veel aromatische planten en struiken en de oase van stilte van het gigantische meer. Het was net of ik beland was in Hergé zijn strip ´Kuifje en de Zonnetempel´. Terwijl de zon glansde in een spinneweb en een bloemkelk geruisloos door een onnaspeurbare reden ter aarde viel besefte ik dat ik deze pracht nooit ofte nimmer in woorden of beelden kan vangen.
OF NEE, wandelde ik er Miss Bolivia terug tegemoet. Dat ze een echte schoonheid is bevestigde nota bene mijn Hollandse Harem met hun giftige kritieken...dan weet je het zeker wel hé.
OF NEE, was ik nog maar op het houten balkonnetje waar ik naar de zonsondergang keek die de wolken rood als stromend lava en de muren rustiek oranje schilderde. Geen pen of penseel zullen ooit bij machte zijn om deze gloed weer te geven Een filmoscar waardig.

Plotseling kwam de Boliviaans-luxe(!!!)-bus schokkend tot stilstand. Eindbestemming La Paz. Met een koortsachtig ongeduld wurmde ik me naar de vrijheid. Ik voelde me verfrommeld alsook opgelucht dat de busreis erop zat doch wetende, met een aan zekerheid grenzend vermoeden, dat de volgende helse bustrip niet lang op zich zal laten wachten.

In het volgende verslagje: Mijn verjaardag-home-party.

PS Bedankt aan allen voor de vele e-mails, posts op mijn blog en brieven/kaartjes voor mijn verjaardag. Deed veel plezier.

18 jaar, de afgrond tegemoet of een nieuw begin

2005-04-22T10:54:00.000-04:00

Het was een zachte avond en aan de hemel wemelde het van de sterren, ik dronk rustig een papaya-shake toen een 7-jarig Andesjongentje me gadesloeg en op me af kwam met een kartonnendoos. Hij verkocht met de gedrevenheid van een jager kauwgommen en sigaeretten per stuk. Zonder een zweem van twijfel bleef hij aandringen, zonder succes evenwel. Met gevoel voor dramatiek haalde hij z´n schoudertjes op en liep, na omgedraaid te zijn, licht voorovergebogen weg.
De kinderen worden door hun ouders de straat opgestuurd en moeten terugkomen met geld. Vaak mogen ze niet thuiskomen voordat ze een bepaald bedrag binnen hebben gehaald. Het is groeiend probleem waar ook de "rijke" toeristen schuldig aan zijn. Buitenlanders geven aan de lieve snoetjes soms zulke hoge bedragen (niet slecht bedoeld welliswaar) dat het meer oplevert dan wat hun vader na een hele maand noeste arbeid verdient. Heel bekend en triest is het tragische verhaal van de diepe armoe waarin veel gezinnen verkeren. Er is gewoon geen geld, weinig eten, kinderen huilen zijn ziek, ongedierte, ruzie, een vader met een al te intieme verhouding met koning alcohol, geweld, mishandeling, angst en het zal niet veranderen. Er heerst vaak echte radeloosheid. En dan is het niet zo onbegrijpelijk dat spanningen in een gezin zo hoog kunnen oplopen dat kinderen wegblijven en die talloze problemen (soms) proberen te vergeten door lijm te snijven. Ze durven, kunnen of willen niet meer terug. Paradoxaal genoeg gebeurt veel ellende ondanks de zorg die de ouders toch zouden willen geven.
Fundation La Paz is één van de organisaties die actief hulp bieden aan de niños. Nadat de eerste noden zijn verholpen worden ze in de derde fase van het programma langduriger opgevangen. Hen begeleiden en kansen geven zodat ze op termijn zelf een menswaardig bestaan kunnen opbouwen. Huisvesting, eten, medische zorg, scholing, werk, ontspanning, opvoeding horen daarbij. Kortom ze een bestaan geven waar elk kind minimaal recht op heeft; niet op straat hoeven slapen, geen lijm hoeven snuiven, niet bang hoeven zijn, niet hoeven bedelen om je honger te stillen, niet in de steek gelaten worden. Soms heb ik de indruk dat ik als subtiele duizendpoot in een duiventil werk om het zacht uit te drukken.
Daarentegen heerst er een striktere structuur bij Mendez Arcos, de andere organisatie waar ik me als sportinstructor voor inzet. De directeur, een innemende man waarvan de jaren al zichtbaar beginnen te worden aan de door de zon verweerde rimpelige huid en de doffe ogen, heeft de touwtjes stevig in handen. In de stemming van een klein kind dat op schoolreis gaat laveer ik met plezier tussen de honderd-en-één kraampjes met duizend-en-één dingen naar het pleintje om me samen met de gasten uit te leven. Ze rennen en hollen met de opgekropte energie van een renpaard die eindelijk van stal mag. Onder de onbarmhartige zon zijn de eerste, reeds legendarische, wedstrijden tegen andere scholen achter de rug. Op de agenda voor de volgende weken staan een volleybal- en pingpongtornooi. Tot heden zijn mijn ijdele pogingen om de voetbal-technisch onderlegde spelers meer collectiviteit bij te brengen vruchteloos gebleken. Al geef ik de moed nog niet op en heb ik nog 10 maanden tijd. Hun voorbeeld Bolivar, de Boliviaanse voetbalhoop in bange dagen, speelde touwens op dezelfde wijze hun wedstrijd voor de Copa Libertadores (de Zuid-Amerikaanse Champions League) waarvan ik één van de gelukkige toeschouwers was. Swingende hoogstandjes a la Zidane/Coppens afgewisseld met Baseggio-luiheid. Voetbal opium voor het volk! Tja, beter dan lijm snuiven zeker.
Voortvloeiend uit mijn werkzaamheden bij Mendez-Arcos heb ik kennisgemaakt met de Canadeese Lynda. Ze is een elegante oudere vrouw die de belichaming is van zowel moederlijke warmte als bikkelharde activisme met de energie en pit van vrouw die twee keer jonger is dan zij is. Ze vertelde mij het aangrijpende verhaal dat de overheid de subsidies stopt eenmaal de jongeren de leeftijd van 18/19 jaar bereikt hebben. Begrijpelijk daar de gemeenschap hoe dan ook niet kan blijven opdraaien. Het probleem dat zich stelt is evenwel dat de gasten veelal zonder wek, geld noch waardevol diploma van een routinematig bestaan terug in een zwart gat vallen en dit zou al de geleverde inspanningen tevergeefs maken. Moeilijk te vatten deze Vaticaanse-lange-termijnvisie!!!
De organisatie "Helping Hands" die ze twee jaar geleden op poten heeft gezet biedt de jongeren begeleiding en een adequaat vangnet aan gedurende een overgangs periode van 1 a 2 jaar. Helpen bij het zoeken naar huisvesting, ondersteunen bij openen van een bankrekening (leren sparen) en e-mail adres, lenen van essentieel gerief (dekens, gasfornuis,...) school en werkactiviteiten stimuleren, zoeken naar sponsers en ontspanningactiviteiten aanbieden... In het geweldig gezelschap van enkele andere Boliviaanse vrijwilligers proberen we met magische spitsvondigheden dit kleinschalig maar "O zo belangrijk" initiatief te steunen en ons steentje bij te dragen. De weg is nog lang maar het perspectief en de vooruitgang stemmen me zeer gunstig. Ik hou jullie op de hoogte.

Volgende post: het waargebeurde kayakverhaal op het Titicacameer.
Groetjes aan allen van de niños en mezelf, hasta luego.

Een reis door de tijd.

2005-04-11T10:22:00.000-04:00

Wat zit er toch in hun backpacks dacht ik nieuwsgierig toen ze struikelend, hun tassen achter zich slepend een weg baanden door de mensen menigte aan het busstation. In de drie daaropvolgende dagen tijdens de trip werd duidelijk dat dit niet de enige gelijkenis is die ze gemeen hebben met hun Belgische vrouwelijke genoten. Hun onverwoestbare koopdrang naar prullaria, het plunderen van een chocoladewinkel, hun wisselende stemmingen... maar ach wat zijn ze toch zo lief meneer, mijn goed van de tongriem gesneden Hollandse Harem (11 vrouwen!!! en ook hier volgen foto´s van gasten).
Na een nachtelijke busreis van 12 uur die ik wederom al slapend doorbracht kwam een eerste straal zonlicht vol vonkende stoffen door de bus vallen. De muffe geur was mijn tweede waarneming die kille ochtend. Alsof we in de teletijdsmachiene van professorBarabas staptten bezochten we achtereenvolgens:
(zip-zoef) EEN MIJN in Potosi: Heden tellen de mijnen meer gaten dan de luchtigste kaas na eeuwen van exploitatie door de Spanjaarden, voldoende om een tweebaansweg tot Madrid met zilver te plaveren en tevens een genoicide aan te richten van 7 miljoen Aymara´s, Quechua`s en zwarten mijnwerkers. De coöperatieven zoeken nu naar de laatse kruimels van allerlei tweederangs ertsen. In hachelijke toestanden met slechts een hamer, bijtel en enkele dynamietstaven in de hand leveren de mijnwerkers (inclusief kinderen) , al kauwend op coabladeren om de honger af te leiden, dagelijks een strijd om te overleven. Gebukt met 30 tot 40 kg erts op hun rug in een hitte zonder ventilatie en voortdurend stof, asbest, salpeter, ... inademend. Surrealistische barre werkomstandigheden. Een live-uitzending van Zola´s Germinal en dit bij de start van de 21ste-eeuw. Overbodig te zeggen dat je een hart van steen moet hebben om deze onrechtvaardigheid te negeren.
(zip-zoef) naar het museum "Casa de la moneda" over de eerste geslagen zilveren munten in de wereld met een gids die het verveelende stemgeluid had van de hypnotische kracht van een slangenbezweerder en tevens was aangetast door de roest van de routine.
(zip-zoef) naar de verbijsterende werelds grootse paleontologische site "Cal Orcko" van dinosaurische voetafdrukken (meer dan 5000 sporen van 320 verschillende soorten volgens de brochure). Het Jurassic Park van Bolivia. Fantastisch, tot je hoort dat door erosie en gebrek aan financiële middelen dit wonder van de Boliviaanse natuur misschien binnen enkele decenia verdwenen zal zijn. Onvoorstelbaar, maar ook dat is Bolivia.
(zif-zoef) naar de verleidelijke magie van de prachtige en charmante koloniale witte stad Sucre met zijn houten balkons en pannendaken. Een juweeltje van Latijns-Amerikaanse barok uit de Spaanse gouden eeuw. Magnifiek, ondanks de asgrijze motregen, laaghangende bewolking en nevelslierten die opstegen uit de diepte.
(zif-zoef) naar het in de tijd blijven stille staan afgelegen dorpje "Tarabuco", het paradijs voor mijn shoppende harem met zijn pittoreske levensstijl, traditionele kleurrijke klederdracht en artisanale textielmarkt doch op toeristen uitgekookte verkoopsters.
(zif-zoef) terug naar de turbulente chaos van het wespennest La Paz met de straatkinderen die uit de mond van een gringo moeten horen hoe mooi hun land wel is. Jammerlijk genoeg ook veel ellende en bedelaars.

Ook de projecten lopen als een sneltrein. Daarover bericht ik jullie de volgende maal. Nog zoveel plannen en ideeën dat ik me al luidop afvraag of een jaartje wel genoeg zal zijn!!!

De tocht van Oh! en Ah!

2005-03-31T14:42:00.000-04:00

Klokslag om 2 uur ´s nachts maakte mijn medebegeleider Wilfredo me zachtjes waker. De slaap uit mijn ogen vrijvend hoorde ik op de achtergrond reeds het luidruchtig geroezemoes van de opgewonden kids. Snel enkele broodnodige spullen pakkend, niet meer dan een slaapzak, tadenborstel en een lunchpakket dat bestond uit een blik gemalen sardinnetjes van één of ander internationaal voedselprogramma, drie broodjes, drank en een lekstok. Binnen het half uur waren we: 8 gasten, Wilfredo en ikzelf vertrekkensklaar en dat is naar Boliviaanse maatstaven een unieke prestatie.
Klaar voor een trektocht over de paden die zijn aangelegd door de ingenieurs van de Tiwanaka-beschaving ten tijde dat de Romeinen in Europa hun kasseiwegen aan het leggen waren. Later is dit wegennet dat de Andes met het Amazonegebied verbindt overgenomen door de Inca´s (Incatrail)
Nadat we een uur door de straten van de stad stapten, waar geen schim te bespeuren viel, namen we een gammel busje (veel keus hadden we niet) dat ons om 6u30 aan de voet van de incatrail TAKESI afzette. Als olympische jonge veulens renden ze, niettegenstaande de pittige wind, de bergkam op alsof boven het eeuwige leven wachtte. Eerder uit niet beter kunnen en uitzonderlijke voorzichtigheid vanwege mijn kwetsuurgevoelig gestel dan uit verantwoordelijkheidszin bengelde ik samen met twee mindere berggeiten achteraan de groep.
De ochtendmistvlagen zweefden over de mystieke bergen en de schoonheid trof me onmiddellijk. Het bovenste randje van de zon kwam net boven de horrizon uit. De kleuren waren spectaculair en de hemel diepblauw boven een heldere, perzikkleurige horizon.
Bij het bereiken van de eerste van de vier toppen , een echte kuitenbijter, had ik reeds evenveel keer Oh! om de schoomheid als Ah! om de moeilijkheidsgraad geroepen. De lama´s keken nonchalant toe hoe we onze tocht over de kronkelpaden verder zetten. Sommige paden lagen er slechter bij dan het Bos Van Wallairs uit de wielerklassieker Parijs-Roubaix. Geleidelijk schakelde het landschap over in weelderig begroeide heuvels, planten met gele klokjes en ander fraais. Terwijl vanuit de bomen zangvogels elkaar toe riepen baden wij ons in een bergbeek die zich als een waterval van de rotsen stortte. Onvermijdelijk onstond er een spontaan watergevecht.
Onder de zonnehitte beleefde ik de afstand als een voetreis rond de wereld maar een glimp op de overvloedige pracht van de natuur gaf ne weer moed en deed me steeds reikhalzend uitkijken wat er achter de volgende bocht verscholen zat. De reden dat de inheemse bevolking "Pachamama" of "Moeder Aarde" aanbieden is me sinds die dag wel duidelijk.
Na elf uur stevig doorstappen bereikten we het poëtisch dorpje "Yanacahi" waarvan mijn herinnering en verbeelding nu al een loopje neemt met de werkelijkheid. Een plek waarvan je denkt: " Hier wil ik mijn oude dag wel doorkomen." Twee dagen verbleven we er al ravottend overdag en in tenten slapend ´s nachts.
Mogen duidelijk zijn dat de straatkinderen en ikzelf een zalig een vrolijk paasweekend beleefden.

PS Later las ik in de reisbijbel "Trotter" dat het een schitterende wandeltocht van twee of drie dagen is ... tja vandaar de pijn in mijn kuiten zeker?

Snobfilosofie

2005-03-24T11:11:00.000-04:00

Een vraag die me meermaals gesteld wordt door (ex)-straatkinderen is de waarde van mijn spullen. Zo ook van Gustavo, 15 jaar en drager van kapotte schoenen "Federico, hoeveel kosten uw sportschoenen?" Gegeneerd doch eerlijk antwoord ik hem voorzichtig over de prijs. "En hoeveel dollar is dat dan?" Is dan steevast hun repliek.
In Belgie was ik geneigd om te zeggen dat geld niet gelukkig maakt, als ge maar blij zijt met alles wat je hebt en doet. Na mijn eerste weken Bolivia ben ik daar niet zo zeker meer van. Wat is rijk en arm en waar ligt de grens? Zie je zijn gelaatsuitdrukking al van Gustavo (15 jaar en drager van kapotte schoenen) wanneer ik zou zeggen: "Gustavo, weet je, geld is niet alles in het leven." Makkelijk gezegd zal hij dan denken maar dan lig je van ellende niet op straat bedelend om hooguit een aalmoes. Nee met deze snobfilosofie hoef je bij de kids niet aan te komen. Natuurlijk zijn hier ook rijken met terreinwagens en Italiaanse driedelige maatpakken die met afgewende blikken een Boliviano in de uitgestoken hoed werpen en dan door sjesen. Hoe dan ook deze jongeren/kinderen hopen op iets meer dan te overleven, dan de goot met zijn nefaste verleidingen en ellendige uitlaatgassen.
FUNDATION LA PAZ probeert deze straatjongeren via een programma dat bestaat uit vier fasen terug een toekomst te geven. In de derde fase werk ik er drie dagen in de week als een soort opvoeder. De eerste weken bestonden vooral uit observeren. De volgende uit het begeleiden van de mannen, stimuleren en motiveren bij hun school- en werkactiviteiten en het organiseren van allerlei creatieve , sportieve en educatieve activitieten. Door de financiële slagkracht via de GROS (gemeentelijke ontwikkelingsraad van Meise) en jeugdhuis Knodde kan ik er ook structurele veranderingen verrichten.
In de laatste fase van hun programma gaan de jongeren (nu 14 gasten) begeleid wonen. Op de bovenste verdieping van dat door houtworm aangevreten huis verblijf ik. Een leuke boel!!! Het bevindt zich in het centrum van de stad meer bepaald in de oude koloniale wijk. Een vergane oude glorie welliswaar.
De overige twee dagen zet ik me in als sportinstructor (lees: vooral voetbal) bij MENDEZ ARCOS. Dit is een tehuis waar ex-straatkinderen en weeskinderen verblijven en er tevens een vak als electricien of automechanieker kunnen aanleren. Ondanks het feit dat ik er hijgend als een bomma van negentig jaar bijloop is het een zaligheid om met deze enthousiaste jongeren te mogen werken.
Zie je ze hollen in groen/witte uitrusting (gracias Birgen en KFC Meise) achter een bal (gracias jeugdhuis Knodde) onder een wolkeloze hemel en helder zonlicht met hun eeuwig "Mendoza" lachje... toch nog een rijke gedachte he.

La Paz, één grote markt

2005-03-16T15:32:00.000-04:00

Hier volgen enkele eerste indrukken van de dienstdoende doch niet officiële hoofdstad van Bolivia. La Paz is feitelijk een gigantische canön omringd door bergen met besneeuwde toppen met de Illimani als kroon. Het is alsof deze berg waakt over de stad. Door de klimatologische omstandigheden wonen de rijken onderaan (3700m) en de armen helemaal bovenaan (4100m).
Het stadsbeeld wordt gekenmerkt door de duizende kraamtjes (indrukwekkend)waarbij de verkoopsters (vooral traditionele Cholitas met hun kleurrijke klederdracht)hun waar aanprijzen. En maar hopen dat de mensen hun stalletje of jutte zak uitkiezen. Een lot uit de loterij echter. Ieder gebied heeft zo zijn eigen specialiteit. Een straat met verfproducten, kappers, ... Daarnaast is er een gigantische zwarte markt in namaak die naar westerse normen spotgoedkoop is. Ik kan me maar niet van de indruk ontdoen dat de overhied weinig onderneemt om dit te beletten. La Paz is geen mooie en propere stad meer, al tonen de Spaanse overblijfsels dat het dit ooit wel geweest moet zijn. Het is op z´n minst een bruisende, levendige en fascinerende stad door de kleuren, de mensen en de geuren. Echter ook minder aangename geuren van uitlaatgaasen (katalysator wat is dat?) en urine.
De straten wekken de indruk dat de hele bevolking er steeds tegelijkkertijd rond loopt. Ook zijn er velen die moeten scharrelen en bedelen om hun dag te kunnen doorkomen. Jonge kinderen met bivakmutsen smeken om je schoenen te mogen poetsen en loslopende honden vechten een verbeten concurentieslag uit met de armen om de restantjes uit de vuinishoop.
Het afgedankte Amerikaanse wagenpark, bijna uitsluitend bestaande uit taxis en busjes, probeert in het waanzinnig chaotisch verkeer al toeterend doortekomen. Liever zij dan ik (al ben ik geen referentie!!!) Het verkeersreglement tevergeefs maar hier telt een eigen ontwikkelde wegcode onder de bestuurders waarbij je als voetganger geen rechten hebt. Ik probeer steeds met een Boliviaan mee te glippen want de straatoversteken is een levensgevaarlijke opdracht. Busjes stoppen waar je maar wilt op hun route daar bushaltes niet bestaan. Luidkeels roept er iemand vanuit zo´n busje naar de menigte op straat wat de route is want door de hoge graad van analfabetisme kunnen velen niet lezen wat erop de busjes staat. Het zal je beroep maar wezen een ganse dag, routeafroeper!
Een grappig zicht is ook dat sommige verkeerslichten manueel bediend worden door agenten (zal er een foto van proberen te nemen). Door de verwestering van de stad zijn er natuurlijk ook zeer veel gelijkenissen al is niet iedereen het hierover met mij eens.
Niettegenstaande de drukte en het gebrek aan groene plekjes hangt er een "a laise" sfeertje in de lucht die het aangenaam vertoeven(haha) maakt.

Hop hop paardje in galop.

2005-03-15T17:00:00.000-04:00

Zaterdag was ik klaar voor een nieuwe belevenis, ditmaal paardrijden. Sommige zullen nu hun wenkbrouwen serieus fronsen als ze dit lezen.
Net buiten de stad was "Range El Fuerte" de uitvalbasis van onze tocht door het gebergte naar een oude rotsormatie "Muela Del Diablo" (de duivelstand). Mijn geweldige kunde als paardrijder opgedaan twee jaar geleden in Het Wilde Westen (VS) met een soort muilezelachig beest (Star!) moest volstaan als ervaring. Ik veronderstelde dat deze trip toch gelijkaardig zou verlopen. Rustig dus. Welkom in Bolivia Frederik dacht ik wederom na de slechts twee minuten van spaanse instructies gekregen te hebben over hoe paardrijden. Met deze karige basisinformatie besteeg ik met een klein hartje het paard luisterend naar de naam My Way.
Gelukkig had ik mij goed ingesmeerd want ik bevond mij nu véél dichter bij de fel schijnende zon. Na een kwartiertje sukkelen waarbij "My way" meerdere malen om zijn as draaide begon het aardig te lukken. Het prachtige uitzicht van de in de kom gelegen stad La Paz maakte geleidelijk plaats voor een vruchtbaarder gebied. Na een uurtje paardrijden zeiden de letterlijke en figuurlijke cowboys dat we de tocht verder in galop zouden afleggen. Het strafste vanal is: het lukte wonderbaarlijk nog ook. Mijn achterste heeft het wel geweten.
Het was een intens gevoel om het paard in de hand te hebben. Minder heldhaftig ging het eraan toe bij het dalen en stijgen op de smalle rotsachtige padjes. Doch ook deze hindernissen kwam ik zonder kleerscheuren door.
Ik ben nog steeds geen paardenfluisteraar geworden maar het was wel genieten.
Na nog een welgesmaakte BBQ als afsluiter keerden we moe maar voldaan terug langs de rijke Zuidwijk en besefte ik maar al te goed dat niet iedereen hier evenveel kansen krijgt.

Ondertussen zijn mijn werkzaamheden met de straatkinderen gestart maar hierover volgende keer meer.

The most dangerous road

2005-03-08T15:04:00.000-04:00

Het weekje van rustig aandoen en acclimatiseren heb ik achter de rug. Tot op heden heb ik geen problemen ondervonden van de hoogte. Andere Westerlingen daarentegen hebben minder geluk en stappen hier hijgend als bospaarden door de stad want je moet weten dat een straatje om in La Paz al gauw een hoogte verschil betekent van 50 meter. Ik benut de eerste tijd vooral om te proberen aan de basisformaliteiten te voldoen (ambassade, migratiekantoor voor visum en contacten leggen voor mijn projecten) , de vervolgstap zit vrijwel voortdurend in mijn achterhoofd.

Eigenlijk ben ik er niet echt in geslaagd om het rustig aan te doen de eerste week. Ik kon de aanlokkelijke verleiding niet weerstaan en ben al gaan biken met drie andere vrijwilligsters. Echter niet zomaar gaan fietsen maar DE DOWNHILL gedaan. Deze afdaling is beter bekend als "de most dangerous road" of "the death road" (63 kilometers dalen met een hoogtevershil van 3550 meter) Ik kan jullie verzekeren dat het kicken was. De adrealine in mijn bloed steeg tot een ongekende hoogte. Prachtig weer (het is hier trouwens al enige tijd warm), duizelingwekkende afgronden, schitterende zichten en een prachtige natuur waren de andere ingrediënten die de tocht compleet maakten. De trip maakte de overgang van het Andes gebergte naar de Yoengas (een subtropisch dal/jungle). Op zijn Merckxiaans vloog ik naar beneden. Een kinderlijk geluk!!! Het eerste gedeelte van de afdaling bestond uit Boliviaanse macadam, het tweede gedeelte daarentegen was eerder een zandweg met steentjes, veel stof en hier en daar een watervalletje dat de weg overstak. Een emotie zonder grenzen en ik die al blij was met de molshoop tussen Sint-Alexius en Dauwe Egberghs.
Enkele foto's hiervan volgen weldra.

De politieke situatie is hier momenteel zeer instabiel. De lokale stakingen door de wijkcomites hebben plaats geruimd voor deze met een nationaal karakter. Voor het ogenblik is het allemaal zeer onduidelijk al stijgt de spanning onder de bevolking. De luchthaven en de toevoerswegen naar La Paz zijn ontoegankelijk gemaakt. Ondertussen heeft de president ook zijn ontslag al aangeboden en de komende uren zal duidelijk worden of het parlement dit zal aanvaarden.
Voor het overige kan ik jullie nog vertellen dat lama-vlees naar rund smaakt en een platic pot smelt op vuur.
Over het stadsleven, het bijna wetteloos verkeer, mijn verblijfplaats en de projecten zal ik de volgende keren berichten.
Adios amigos.

postadres

2005-03-04T14:04:00.000-04:00

FREDERIK SEGAERT
CALLE COCHABAMBA 100
EDIFICIO JOSE SANTOS
2 d PISO / OFICINA 5
LA PAZ - BOLIVIA

en ikke weg ...

2005-03-04T13:08:00.000-04:00

Daar stond ik dan op de lucthaven zoekend naar de vlucht richting Madrid om vervolgens via Lima (Peru) door te reizen naar mijn eindbestemming La Paz in Bolivia. Niettegenstaande de vele vraagtekens was ik innerlijk vrij rustig. Ik was er klaar voor.
Nen dikke kus en enkele knuffels aan het uitwuifcomite (merci om zo vroeg te komen) en ikke weg. Ik vatte deze reis aan in het gezelschap van Greet een andere vrijwilligster.
Aangekomen in Lima wachtte ons tientallen (om niet te zeggen honder) taxibestuurders ons op, whoooow, na veel gedrum zaten we uiteindelijk in een taxi die ons door de chaotische straten ( 8miljoen inwoners)van Lima voerden naar een hotel.
De vele raadgevingen en adviezen ten spijt was het een zeer vriendelijke heer, dankzij zijn tussenkomst kregen we zelfs 40 % korting op de (te dure) prijs in het hotel. Mijn achterdocht ebte weg en vertrouwen in de mensheid steeg.
De volgende ochtend met de bus richting La Paz (30uur bus) eerst nog een touristilleke en ikke terug weg. Na de schitterende woestijnen, het andesgebergte, de adembenemende panoramische zichten van de hoogvlakte, een mad-max achtige stad, het geweldige titicaca meer kwamen we aan de grens met Bolivia. Daar kwamen we voor een verdomd feit te staan nadat we onze stempels waren gaan halen bij het migratie en immigratiekantoor: DE BUS GING NIET MEER VERDER wegens de stakingen en blokkades tegen de regeringspolitiek in de arme voorstad van La Paz zijnde El Alto.
Daar stonden we dan mooi, amper begrijpend wat er gebeurde en geladen als een muilezel.
N a 4 uur wachten (ja, dat geduld heb ik verkregen door het werken met het loonprgramma Arno op het werk) besloten we samen met enkele andere Bolivianen om een klein busje te nemen. Dat het busje meer lawaai maakte dan een B-52 bommenwerper en het in België tien jaar geleden de technischkeuring niet zou doorstaan hebben namen we er maar bij. Ge kunt het u echt niet voorstellen. soit, wij dus met dertien anderen als sardinnetjes in dat busje met de bagage op het dak. Jawel mensen er was 1 koord rond de bagage!!! Dat de bestuurder onderweg een bord aanreed, het begon te gieten en we drie pasport controles passeerden maakte mijn gemoed er niet beter op. Aangekomen aan de blokkades (veelal bestaande uit vrouwen) konden we niet meer verder. (lap!) Alle dan maar tevoet met pak en zak als twee enige rijke blanke door de woedende en straatarme menigte. (een ideetje voor de vakbondsmensen die dit lezen voor de witte woede misschien)
Enfin na 2 km stappen kreeg een vrouw het erg benauwd. Dat ze last had van ademhalingsproblemen en hartkloppingen was geen verrassing gezien de spanning, inspanning en de hoogte (4100m). Een derde busje kwam ons ter hulp. Alles terug de bagage op het dak en ikke terug weg. Na vele omzwervingen door de straten, excuseer zandwegen met af en toe stenen zat er niets anders op dan terug te voet verer te gaan. De tijd tikte ondertussen verder en de zon ging gestaag onder wat wel een prachtig zicht opleverde van de lager gelegen stad la Paz maar mij op dat moment niet zoveel kon schelen. Uiteindelijk heeft een laaste busje ons naar onze eindbestemming gebracht met een vertraging van 13 uur. Met mijn tarzan-spaans had ik vernomen dat de mensen voor een nobele zaak streden. De wateraansluiting is er zo duur dat slechts 30% van de bevolking van El Alto zich dit kon permiteren. Wie ben ik dan om te klagen over dit ongemakje maar mijn Boliviaanse doop had ik wel gekregen.

Aftellen en afscheid

2005-02-21T05:26:00.000-04:00

Terwijl Pasen al menig kinderharten dezer dagen steeds sneller doen kloppen, bonst dat van mij steeds harder bij de gedachte aan mijn vertrek. Ruim een week voordat ik het avontuur tegemoetga, is de voorbereiding in volle gang. Of, zou de voorbereiding in ieder geval in volle gang moeten zijn(geen paniek mama alles verloopt vlotjes!!!). Aangezien ik er bewust voor heb gekozen om blanco mijn Bolivaanse leven tegemoet te treden, valt het aantal concrete acties mee.
Of misschien toch niet. Natuurlijk zijn er de checklists die in de vorm van afgescheurde notitieblaadjes dienst doen. Administratief België is de afgelopen tijd door mij bestookt met opzeggingen en adreswijzigingen. Alle permanenteopdrachten zijn ontstoft en systematisch doorgespit. Inentingen verwerkt, paspoort aangevraagd en een verzekering afgesloten.
De laatste weken bij mijn werkgever zijn ook voorbij. De schaarse bezittingen die ik heb krijgen opnieuw een plaats bij de ouders op mijn oude kamer en op de zolder.
Voor het overige is het vooral veel lezen over Bolivia. Het afscheid komt dichterbij.
Een rugzak, een reistas, en een extra tas en wat handbagage. Voor de rest alleen maar ideeën, plannen en volop uitdagingen. Heerlijk toch!!!

Een beetje achtergrond over Bolivia

2005-02-13T16:49:00.000-04:00

Bolivia is het hoogste, het meest geïsoleerde, het armste en het meest indiaanse land van Zuid-Amerika. Bolivia wordt ook wel het "Tibet van Zuid-Amerika" genoemd, vanwege de hoge ligging. Het land is door de geïsoleerde ligging eeuwenlang afgesneden geweest van de bewoonde wereld en heeft daardoor zijn eigen cultuur weten te behouden.

Geschiedenis:
Bolivia was eens het centrum van verfijnde indiaanse beschavingen (oa Inca's) en daarna de rijkste kolonie van het Spaanse imperium. Rond 1200 kwam Bolivia onder het gezag van de Inca's. Deze kwamen uit de hoofdstad Cusco in Peru. De taal van de Inca's, het Quechua, moest door elke onderdaan gesproken worden en is nu nog steeds een van de officiële talen van Bolivia. Na de Inca's kregen de Spanjaarden het voor het zeggen in Zuid-Amerika. In Bolivia ontdekten de Spanjaarden rond 1545 de zilvervoorraden in de stad Potosí. Hier werden de indigenas (indianen) tewerkgesteld in de zilvermijnen, maar alle opbrengsten gingen naar Spanje. Miljoenen indianen stierven door dwangarbeid, burgeroorlogen of door epidemieën. Nu staat het bekend als armoedzaaier van het westelijk halfrond. Talloze revoluties beleefde het land in de afgelopen eeuwen. Vijftig jaar geleden vormde een volkopstand het begin van de emancipatie van de onderdrukte bevolking en na woelige perioden van dictatuur en burgeroorlogen is Bolivia sinds 1982 een democratisch land.
Samenleving:
Bolivia is kleurrijk en multicultureel en is het meest indiaanse land van Zuid-Amerika. Aymara's en Quechua's zijn er in de meerderheid. Discriminatie en ongelijkheid behoren nog niet tot het verleden, maar de indianen in Bolivia kunnen hun godsdienst beleven, hun talen zijn officieel erkend en hun stem heeft groeiend politiek gewicht. De vrouwen dragen traditionele kleurrijke wijde rokken en bolhoedjes die merkwaardig genoeg vanuit Europa werden geïntroduceerd. Een zakenman uit Londen kwam in het jaar 1776 met een koffer vol bolhoeden naar La Paz en had succes!
Economie:
De Boliviaanse economie rust op de uitvoer van ruwe grondstoffen en de plundering van de natuur. Mede door de afhankelijkheid van het buitenland is van duurzame welvaart nog geen sprake. Er is een schrijnende ongelijkheid in kansen en inkomens. In Bolivia zijn anti-regeringsdemonstraties heel gewoon. De mensen gaan de straat op om te protesteren tegen de hoge water- en gasprijzen. Of tegen de regering die de Amerikanen binnenhaalt om de cocavelden te vernietigen. Of tegen het gebrek aan werk, sinds de staatsmijnen werden gesloten en veel mijnwerkers hun baan hebben verloren. Of tegen de corruptie, waardoor veel politici geld opstrijken zonder te werken

Aantal inwoners: 8.700.000
Gemiddelde levensverwachting in Bolivia is ca. 64 jaar en
41,2% van de bevolking is jonger dan 15 jaar
De alfabetiseringsgraad: 85%
Religie: 95% is katholiek (met indiaanse invloeden)
Oppervlakte: 1098580 km² ( tweemaal Frankrijk)
Munt: Boliviano

Taal

Bijna de helft van de bevolking spreekt naast Spaans nog een van de twee grote indianentalen: het Quechua of het Aymará

Nederlands : hoe oud ben je?
Spaans : cuantos años tienes?
Aymará : caucca maranitasa?
Quechua : Masca huatayoctaccanqui?